Alphaville و شاهکار معروفش «Big in Japan» هست. اتفاقاً پشت این آهنگ یک داستان خیلی متفاوت از چیزی است که از اسمش به نظر میآید.
Alphaville
🎵 «Big in Japan» واقعاً درباره چیست؟
برخلاف تصور خیلیها، هیچ ارتباط مستقیمی با ژاپن ندارد. مارین گولد، خواننده و ترانهسرای گروه، بعدها توضیح داد که داستان آهنگ از فضای زیرزمینی برلین غربی در اواخر دهه ۱۹۷۰ و آدمهایی که درگیر اعتیاد بودند الهام گرفته شده است. بهخصوص فضای اطراف ایستگاه معروف Bahnhof Zoo.
گولد داستان را درباره دو آدم عاشق تصور کرده بود که در یک زندگی بسیار آشفته گرفتار شدهاند و در ذهنشان آرزو میکنند از آن وضعیت بیرون بیایند و بتوانند دوباره یک زندگی عادی و واقعی داشته باشند.
و اینجاست که عنوان عجیب آهنگ معنا پیدا میکند.
🇯🇵 پس «Big in Japan» یعنی چی؟
ایدهٔ عبارت از نام یک گروه انگلیسی به نام Big in Japan آمده بود. گولد هم از این اصطلاح خوشش آمده بود چون در دنیای موسیقی آن زمان، این تصور وجود داشت که ممکن است یک گروه در کشور خودش چندان موفق نباشد، ولی در ژاپن طرفداران زیادی پیدا کند.
اما گولد از این عبارت یک استعاره خیلی تلخ ساخت:
«اینجا کسی نیستم، اما یک جای دیگر آدم مهمی هستم.»
یعنی شخص برای فرار از واقعیت، یک دنیای خیالی برای خودش میسازد؛ جایی که در آن شکستخورده نیست.
گولد بعدها خودش این مفهوم را تقریباً به شکل «دروغی که آدم شکستخورده برای خودش و دیگران میگوید» توضیح داد.
🖤 و اینجاست که آهنگ خیلی غمگینتر میشود
وقتی شما آهنگ را با این دید گوش میدهی، آن ملودی شاد و سینتیسایزریِ دهه هشتادی، دیگر آنقدر شاد به نظر نمیرسد.
دو نفر در یک زندگی گرفتارند؛
واقعیتشان سخت است؛
اما در خیالشان یک زندگی دیگر وجود دارد.
و «ژاپن» در واقع میشود نماد همان دنیای دیگری که شاید در آن بتوانند آدم دیگری باشند.
حتی خود گولد گفته بود این ترانه تا حدی به تجربههای خودش از فضای زیرزمینی برلین غربی در آن دوران مربوط میشده و به همین دلیل برایش جنبهای شخصی و تقریباً خودزندگینامهای داشته است.
🎹 یک نکته خیلی جالب
این آهنگ در سال ۱۹۸۴ منتشر شد و اولین تکآهنگ بزرگ Alphaville بود. جالب اینجاست که گروه هنگام ساخت آن هنوز کاملاً در ابتدای مسیر بود و خود اعضا بعدها گفتهاند «Big in Japan» فقط دومین آهنگی بود که نوشته بودند.
بنابراین، اگر بخواهم فلسفهٔ Big in Japan را در یک جمله بگویم:
«وقتی واقعیت زندگی برایت غیرقابل تحمل میشود، ممکن است برای نجات خودت به یک دنیای خیالی پناه ببری؛ دنیایی که در آن، برخلاف اینجا، آدم موفق و مهمی هستی.»
و شاید همین تضاد است که باعث شده این آهنگ بعد از بیش از چهل سال هنوز آن حس نوستالژیک، زیبا و در عین حال کمی غمگین را داشته باشد.