طرفداری| یک شب از آن شبهایی بود که کوسکو برای مدتی کانون توجهاتش را از صنعت گردشگری به فوتبال منتقل کرد. در ورزشگاهی که نام گارسیلاسو د لا وگا، نویسنده و تاریخنگار مشهور دوران امپراتوری اینکاها، را بر خود دارد، حدود ۳۰ هزار نفر جمع شده بودند تا شاهد اتفاقی باشند که برای آنها بسیار مهمتر از جاذبهای مانند ماچوپیچو بود؛ سینچیانو، بزرگترین تیم فوتبال شهر، قرار بود در دیدار رفت مرحله یکچهارم نهایی کوپا سودامریکانا به میدان برود؛ ۲۳ سال پس از آنکه به نخستین باشگاه پرویی تبدیل شد که یک جام بینالمللی را بالای سر برد.
این گزارش گاردین نوشته جاستو روبلس، به تاریخچه سینچیانو، ریشههای این باشگاه، خاطره قهرمانی تاریخی سال ۲۰۰۳، جایگاه آن در فوتبال پرو و تلاش امروزش برای تکرار آن موفقیت در کوپا سودامریکانا میپردازد؛ داستان باشگاهی که در مقطعی از تاریخ توانست از نمایندگی یک مدرسه و یک شهر فراتر برود و به نمادی برای تمام یک کشور تبدیل شود.
آیا عاشق داستانی نیستید که به شما یادآوری کند زمانی بهترینِ بهترینها بودهاید؟
ویکتور استرادا، ۴۴ ساله، این جمله را در حالی میگفت که با هیجان فراوان برای ورود ترکیب اصلی سینچیانو به زمین و آغاز گرمکردن بازیکنان دست میزد. او برای هواداران حاضر در ورزشگاه، فوتبال را چیزی فراتر از یک مسابقه میداند؛ بخشی از هویت شهری که در آن زندگی میکنند و خاطرهای مشترک که بیش از دو دهه پس از بزرگترین موفقیت تاریخ باشگاه همچنان زنده است.
این فقط درباره فوتبال نیست. این درباره این است که ما چه کسی هستیم؛ نمیتوانید اهل کوسکو باشید و هوادار سینچیانو نباشید. ما بهعنوان یک باشگاه کوچک متولد شدیم، اما با سینچیانو و کوپا سودامریکانا هر چیزی ممکن است.
از یک مدرسه در کوسکو تا تولد سینچیانو
مانند بسیاری از نقاط آمریکای لاتین، مهاجران بریتانیایی نقش مهمی در شکلگیری فوتبال در کوسکو داشتند. یک انگلیسی به نام ویلیام نیوئل (William Newell) فوتبال را به دانشآموزان مدرسه ملی علوم و هنرهای کوسکو معرفی کرد؛ مدرسهای که مدت کوتاهی پس از استقلال پرو از اسپانیا تأسیس شده بود. دانشآموزان این مدرسه بعدها باشگاهی را پایهگذاری کردند که امروز با نام سینچیانو شناخته میشود و نخستین مسابقه خود را در سال ۱۹۰۲ انجام داد. این باشگاه برای هفت دهه در رقابتهای آماتور و منطقهای حضور داشت و در اوایل دهه ۱۹۷۰ وارد لیگ حرفهای فوتبال پرو شد.
چند ساعت پیش از آنکه سینچیانو، که ورزشگاه خانگیاش در ارتفاع ۱۱,۰۳۰ فوت (۳,۳۵۳ متر) از سطح دریا قرار دارد، در مرحله یکچهارم نهایی مقابل مونتهویدئو سیتی تورکه اروگوئه قرار بگیرد، مدرسهای که الهامبخش نام باشگاه شده بود تقریباً خالی به نظر میرسید. دیوارهای این مدرسه نشانههایی از قدمت آن بهعنوان یکی از قدیمیترین مدارس دولتی پرو در دوران جمهوری را بر خود داشتند و روی برخی دیوارنگارهها تصاویر جامهای کوپا سودامریکانا و بازیکنانی دیده میشد که در حال شوتزدن به توپ بودند.
در بیرون مدرسه اما شرایط کاملاً متفاوت بود و هواداران بهتدریج در تعداد زیاد از راه میرسیدند. آنها طبل و پرچمهای عظیمی با نوشته Papá de América به معنای «پدر آمریکای جنوبی» در دست داشتند. این گروههای کوچک، بخشی از لا فوریا روخا (La Furia Roja)، یا «خشم سرخ»، بودند؛ نام رسمی گروه هواداران افراطی و سازمانیافته سینچیانو. پیراهنهای سرخ هواداران در برابر نمای پلِیتِرِسک کلیسای سن فرانسیسکو و آسمان ابری شهر، تصویری متفاوت از کوسکویی میساخت که معمولاً جهان آن را با تاریخ، معماری و گردشگری میشناسد.
نسلی که قهرمانی ۲۰۰۳ را به چشم ندید
برخی از هواداران حاضر در ورزشگاه آن شب میگفتند آنقدر جوان هستند که کارزار سینچیانو در سال ۲۰۰۳ را به یاد نمیآورند. برخی دیگر اما با شنیدن داستانهای مربوط به آن تیم شکستناپذیر کوسکو بزرگ شدهاند. در شهری که تاریخ و نوعی حس عرفانی در هم تنیده شده است، افسانه سینچیانو واقعیت داشت؛ فدراسیون بینالمللی تاریخ و آمار فوتبال (IFFHS)، سینچیانو را در دسامبر ۲۰۰۳ بهعنوان بهترین تیم جهان انتخاب کرده بود؛ افتخاری که نشان میداد موفقیت آن باشگاه فقط یک قهرمانی معمولی در سطح قاره نبود و بازتابی بسیار فراتر از مرزهای پرو پیدا کرده بود. نزدیکی کوسکو به ماچوپیچو باعث شهرت جهانی این شهر شده است.
در سال ۲۰۰۳، سینچیانو از باشگاهی که نماینده یک مدرسه و یک شهر بود، به تیمی تبدیل شد که توانست تمام یک کشور را متحد کند؛ کشوری که در آن زمان تحت تأثیر بیثباتی سیاسی قرار داشت. پائولو سوسا، نویسنده کتابی که اخیراً درباره رقابت سینچیانو با دیگر تیم کوسکو، دپورتیوو گارسیلاسو، منتشر کرده است، این تغییر را یکی از مهمترین دلایل ماندگاری آن موفقیت میداند.
در اوایل دهه ۲۰۰۰، پرو زیر فشار رسواییهای فساد قرار داشت و اخلاق و ارزشهای آن زیر سؤال رفته بود. سپس باشگاهی خارج از پایتخت ظهور کرد که توانست بزرگترین تیمهای قاره را شکست دهد. سینچیانو حماسیترین داستان تاریخ ورزش کشور را نوشت و به همین دلیل، ۲۳ سال بعد، آن خاطره بیش از هر زمان دیگری زنده مانده است.
شگفتیای که در سال ۲۰۰۳ فوتبال پرو را تغییر داد
پیش از سینچیانو، تنها دو تیم دیگر از پرو توانسته بودند به فینال یک رقابت بینالمللی برسند. یونیورسیتاریو دِ دپورتیس و اسپورتینگ کریستال، هر دو از لیما، بهترتیب در سالهای ۱۹۷۲ و ۱۹۹۷ نایبقهرمان کوپا لیبرتادورس شده بودند. سپس در سال ۲۰۰۲، کونمبول رقابتهای کوپا سودامریکانا را معرفی کرد؛ مسابقهای که از نظر جایگاه در فوتبال باشگاهی آمریکای جنوبی تقریباً معادل لیگ اروپا در فوتبال اروپاست. یک سال بعد، سینچیانو نهتنها قهرمان این رقابتها شد، بلکه در ریکوپا سودامریکانا نیز بوکا جونیورز، یکی از پرافتخارترین و شناختهشدهترین تیمهای آمریکای جنوبی، را شکست داد؛ رقابتی که قهرمان کوپا سودامریکانا را مقابل قهرمان کوپا لیبرتادورس قرار میدهد.
در مسیر قهرمانی کوپا سودامریکانا در سال ۲۰۰۳، میانگین سنی فهرست سینچیانو ۲۸ سال بود. بودجه و درآمد این باشگاه در مقایسه با بزرگترین تیمهای پرو بسیار محدود بود و سینچیانو تا آن زمان حتی یک قهرمانی در لیگ داخلی کشور نیز نداشت. با این حال، این تیم توانست اتفاقی را رقم بزند که در آن زمان تقریباً غیرممکن به نظر میرسید. سینچیانو ابتدا یونیورسیداد کاتولیکا از شیلی، سپس سانتوس برزیل و بعد اتلتیکو ناسیونال کلمبیا را شکست داد و در فینال رفتوبرگشتی به مصاف ریور پلاته آرژانتین رفت و این تیم را نیز شگفتزده کرد.
دیدار برگشت فینال در شهر آریکیپا پرو برگزار شد؛ شهری که بیش از ۳۱۰ مایل (۵۰۰ کیلومتر) در جنوب کوسکو قرار دارد. دلیل انتقال بازی به آریکیپا، ظرفیت ورزشگاه بود. این تصمیم باعث شد مهمترین شب تاریخ سینچیانو برای بسیاری از هواداران به سفری طولانی و دشوار تبدیل شود، اما در نهایت همان شب به خاطرهای تبدیل شد که بیش از دو دهه بعد همچنان در ذهن هواداران باشگاه زنده است و نسلهای جدید نیز داستان آن را از نسلهای قبلی شنیدهاند.
سفری که روی سقف قطار به یک خاطره ابدی تبدیل شد
هفته گذشته، زمانی که بازیکنان سینچیانو و مونتهویدئو سیتی تورکه در انتظار سوت آغاز بازی بودند، استرادا انگار در زمان و خاطرات گذشته غرق شده بود. او به لا فوریا روخا خیره شده بود؛ گروه هوادارانی که با ورود پرسروصدا و پرهیاهوی خود در بخش شمالی ورزشگاه، جو بازی را تغییر داده بودند. انرژی موجود در سکوها بهقدری زیاد بود که همه را تحت تأثیر قرار میداد. استرادا میگفت زمانی عضوی از لا فوریا روخا بوده و برای تماشای بزرگترین شب تاریخ سینچیانو، همراه آنها راهی آریکیپا شده است.
من پولی نداشتم، اما به ما گفتند میتوانیم با قطار خودمان را به آنجا برسانیم؛ روی سقف قطار. من در سینچیانو درس خوانده بودم و این مدرسه و این تیم، در چشم جهانیان، متعلق به من بودند. گلی که باعث پیروزی شد، تمام آن سفر را ارزشمند کرد.
میدانم بعضیها میگویند فوتبال فقط یک بازی است، اما آنها نمیفهمند که یک تیم چطور میتواند هویت شما را تعریف کند. اگر سینچیانو دوباره به فینال برسد، هر جا که لازم باشد میروم، اما امیدوارم این بار مجبور نباشم دوباره در پارک بخوابم.
سالهای دشوار سینچیانو پس از دوران طلایی
بین سال ۲۰۱۰ تا امروز، سینچیانو نتوانست موفقیتی را که بسیاری انتظار داشتند تکرار کند. باشگاه با مشکلات مالی دستوپنجه نرم کرد و در سال ۲۰۱۵ به دسته دوم سقوط کرد. چهار سال بعد، سینچیانو توانست به سطح اول فوتبال پرو بازگردد. در همین سالها تیمهایی مانند کوسکو افسی و دپورتیوو گارسیلاسو نیز در فوتبال شهر ظهور کردند، اما سینچیانو همچنان یکی از پنج تیم محبوب پرو باقی مانده است؛ جایگاهی که نشان میدهد خاطره موفقیتهای تاریخی باشگاه و ارتباط آن با هویت شهر کوسکو همچنان برای بخش بزرگی از فوتبالدوستان پرو اهمیت دارد.
این جایگاه اجتماعی در شرایطی حفظ شده که سینچیانو دیگر آن قدرت مسلط سال ۲۰۰۳ را در اختیار نداشت. با این حال، خاطره آن نسل همچنان بخشی از هویت باشگاه است و هر بار که تیم به یک رقابت مهم قارهای میرسد، مقایسه با آن دوره دوباره شکل میگیرد. برای هوادارانی که قهرمانی ۲۰۰۳ را به چشم دیدهاند، موفقیت امروز فرصتی برای بازگشت به گذشته است و برای نسل جوانتر، راهی برای ساختن خاطرهای جدید که شاید روزی در کنار داستان قهرمانی تاریخی باشگاه روایت شود.
آیا تاریخ دوباره تکرار میشود؟
در دیدار رفت مرحله یکچهارم نهایی مقابل مونتهویدئو سیتی تورکه، دهها هزار هوادار سینچیانو باور داشتند که تاریخ میتواند دوباره تکرار شود. این تیم پیش از رسیدن به این مرحله، لانوس، قهرمان کوپا سودامریکانای ۲۰۲۵، و بوتافوگو، یکی از مشهورترین باشگاههای فوتبال برزیل، را شکست داده بود. همین نتایج باعث شده بود امید هواداران به تکرار یک مسیر غیرمنتظره دوباره شکل بگیرد؛ مسیری که شباهتهایی با ماجراجویی تاریخی تیم در سال ۲۰۰۳ داشت.
در پنج دقیقه پایانی بازی، سینچیانو با اختلاف دو گل پیش بود، اما هواداران همچنان گلهای بیشتری میخواستند و بازیکنان را به جلو رفتن تشویق میکردند تا پیش از دیدار برگشت در اروگوئه، که قرار است این پنجشنبه برگزار شود، برتری تیم افزایش پیدا کند. شعارها و فشار سکوها هر لحظه بیشتر میشد، در حالی که تیم میهمان مقاومت میکرد و مانع از آن میشد که برخی گلهایی که هواداران زودتر از موعد جشن گرفته بودند، واقعاً به گل تبدیل شوند.
در سکوها، اعتراضها و فریادهای هواداران هم به زبان اسپانیایی و هم به زبان کچوا شنیده میشد؛ کچوا پرگویشترین زبان بومی منطقه آند است. با این حال، یک شعار حتی پس از سوت پایان داور نیز در ورزشگاه طنینانداز بود: «Sí se puede»؛ یعنی «بله، میتوانیم». برای هواداران سینچیانو، این شعار هم گذشته باشگاه را در خود داشت و هم امید آنها به رقم خوردن یک ماجراجویی غیرمنتظره دیگر را؛ رؤیایی که در ارتفاع ۱۱,۰۳۰ فوت (۳,۳۵۳ متر) بالاتر از سطح دریا، دوباره جان گرفته است.