OpenAI میگوید هزاران سیستم AI مسئله ناویر–استوکس را حل کردهاند؛ اما هنوز یک مرحله مهم باقی مانده است
یکی از خبرهای بحثبرانگیز دنیای هوش مصنوعی در ماه سپتامبر به ریاضیات مربوط میشود. OpenAI اعلام کرده مجموعهای متشکل از حدود ۱۰ هزار سیستم AI توانستهاند روی مسئله معروف Navier–Stokes کار کنند؛ یکی از هفت مسئله هزاره که برای حل آن جایزه یک میلیون دلاری تعیین شده است.
مسئله ناویر–استوکس به معادلاتی مربوط میشود که رفتار جریان سیالات را توصیف میکنند. از جریان هوا و آب گرفته تا پدیدههای پیچیدهتر در فیزیک، این معادلات کاربرد گستردهای دارند.
اما بخش دشوار مسئله این است که هنوز مشخص نیست برای حالت سهبعدی، آیا راهحلهای مناسب همیشه وجود دارند و اگر وجود دارند، آیا میتوان ویژگیهای ریاضی لازم را برای آنها اثبات کرد.
ادعای OpenAI دقیقاً چیست؟
طبق گزارش منتشرشده، OpenAI گفته سیستمهایش توانستهاند در مدت حدود ۸۸ ساعت به نتیجهای درباره این مسئله برسند؛ پروژهای که میلیونها دلار هزینه داشته است.
با این حال، یک نکته بسیار مهم وجود دارد.
گفتن اینکه «هوش مصنوعی مسئله را حل کرد» با پذیرفتهشدن رسمی یک اثبات ریاضی تفاوت دارد.
برای اینکه چنین نتیجهای بهعنوان حل رسمی مسئله هزاره پذیرفته شود، باید اثبات از نظر جامعه ریاضی بررسی و تأیید شود.
به همین دلیل، در حال حاضر بهتر است این اتفاق را یک ادعای مهم درباره توانایی AI در حل مسائل ریاضی بسیار دشوار بدانیم، نه اینکه آن را بدون بررسی نهایی یک حل قطعی و پذیرفتهشده تلقی کنیم.
چرا این اتفاق اهمیت دارد؟
اگر ادعاهای مطرحشده در نهایت تأیید شوند، پیامد آن فقط مربوط به OpenAI نیست.
یکی از جذابترین کاربردهای مدلهای هوش مصنوعی میتواند تبدیلشدن آنها از ابزار تولید پاسخ به ابزار کشف و اثبات علمی باشد.
مدلی که بتواند یک مسئله بسیار پیچیده را به بخشهای کوچکتر تقسیم کند، فرضیههای مختلف را امتحان کند و در نهایت به یک اثبات قابل بررسی برسد، میتواند روش انجام تحقیقات ریاضی و علمی را تغییر دهد.
اما یک چالش همچنان پابرجاست: اعتماد.
در ریاضیات، یک پاسخ درست کافی نیست؛ باید بتوان نشان داد چرا پاسخ درست است.
به همین دلیل احتمالاً یکی از مهمترین رقابتهای آینده AI در علم، فقط ساخت مدلهای باهوشتر نخواهد بود. ساخت سیستمهایی که بتوانند اثباتهای قابل بررسی، قابل تکرار و قابل اعتماد تولید کنند نیز اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت.
اگر نتیجه OpenAI توسط ریاضیدانان تأیید شود، این اتفاق میتواند یکی از مهمترین نمونههای استفاده از AI برای پیشبرد ریاضیات در تاریخ فناوری باشد.
