تولد یک پدیده؛ وقتی همه‌چیز از بالا شروع شد (۱۹۹۷-۱۹۹۹)
داستان GTA از جایی آغاز می‌شود که کمتر کسی انتظارش را داشت: استودیویی کوچک در شهر داندی اسکاتلند به نام DMA Design. در سال ۱۹۹۷، نخستین نسخه Grand Theft Auto برای پلی‌استیشن و رایانه‌های شخصی منتشر شد. برخلاف تصور عموم، بازی اول نه سوم‌شخص بود و نه داستان سینمایی داشت؛ بازیکنان همه‌چیز را از نمای بالا به پایین دنبال می‌کردند و در نقش یک خلافکار بی‌نام، در شهرهای خیالی لیبرتی‌سیتی، وایس‌سیتی و سن‌آندریاس به انجام مأموریت می‌پرداختند.
همین آزادی بی‌سابقه در انجام جرم و جنایت، خیلی زود جنجال‌های فراوانی به پا کرد. حتی در مجلس اعیان بریتانیا درباره محتوای خشونت‌آمیز بازی بحث شد، اما این جنجال‌ها نه‌تنها مانع موفقیت نشد، بلکه به شناخته‌تر شدن نام GTA کمک کرد.
دو سال بعد، GTA 2 منتشر شد. این نسخه گرچه هنوز از نمای بالا استفاده می‌کرد، اما پایه‌های مهمی را بنا نهاد: نوار سلامتی، ذخیره دستی، مأموریت‌های فرعی و شخصی‌سازی خودروها از همین بازی به بعد به عناصر جدانشدنی سری تبدیل شدند.
انقلاب سه‌بعدی؛ لحظه‌ای که صنعت گیم تغییر کرد (۲۰۰۱-۲۰۰۴)
اگر یک نقطه عطف واقعی در تاریخ GTA وجود داشته باشد، آن Grand Theft Auto III است. سال ۲۰۰۱، راک‌استار با انتقال مجموعه به دنیای سه‌بعدی و دوربین سوم‌شخص، مفهوم «جهان باز» را برای همیشه متحول کرد. بازیکنان حالا در خیابان‌های لیبرتی‌سیتی قدم می‌زدند، نه اینکه از بالا نظاره‌گر باشند. شخصیت اصلی، کلود، اگرچه همچنان ساکت بود، اما دنیای اطرافش زنده و پرجزئیات شده بود.
موفقیت GTA III مسیر را برای دو شاهکار بعدی هموار کرد. GTA: Vice City در سال ۲۰۰۲ بازیکنان را به فضای نئون‌زده و موسیقی دهه ۸۰ میامی برد و GTA: San Andreas در سال ۲۰۰۴ با نقشه‌ای عظیم‌تر از همیشه، سه شهر لس‌سانتوس، سان‌فیرو و لاس‌ونتوراس را در اختیار گذاشت. سن‌آندریاس نه‌فقط بزرگ‌ترین نقشه سری تا آن زمان را داشت، بلکه عناصری مثل ورزش کردن، خوردن غذا و تغییر ظاهر شخصیت را نیز معرفی کرد که عمق بی‌سابقه‌ای به تجربه بازی می‌داد.
نسخه‌های فرعی؛ نگهبانان شعله در سال‌های انتظار (۲۰۰۵-۲۰۰۹)
پس از موفقیت خیره‌کننده San Andreas، راک‌استار با چالشی بزرگ روبه‌رو بود: ساخت دنباله‌ای که بتواند انتظارات را برآورده کند. در فاصله میان نسل ششم و هفتم کنسول‌ها، استودیو مسیر متفاوتی را انتخاب کرد و چند نسخه فرعی روانه بازار کرد که هرچند به اندازه نسخه‌های اصلی سر و صدا نکردند، اما نقش مهمی در حفظ محبوبیت سری داشتند.
GTA: Liberty City Stories (۲۰۰۵) اولین بار ثابت کرد یک نسخه کامل سه‌بعدی از GTA می‌تواند روی کنسول دستی PSP اجرا شود. GTA: Vice City Stories (۲۰۰۶) نیز داستان ویکتور ونس، برادر لنس ونس (از شخصیت‌های وایس‌سیتی اصلی)، را روایت کرد و نشان داد دنیای GTA آن‌قدر ظرفیت دارد که حتی بدون تغییر کامل فرمول، بتوان داستان‌های جدیدی در همان شهرها تعریف کرد.
اما متفاوت‌ترین نسخه فرعی، GTA: Chinatown Wars (۲۰۰۹) بود. این بازی با بازگشت به نمای بالا به پایین، ادای احترامی بود به ریشه‌های سری. با این حال، راک‌استار با استفاده هوشمندانه از امکانات نینتندو DS، تجربه‌ای مدرن و خلاقانه ساخت که سیستم تجارت مواد مخدر و تعامل با صفحه لمسی را معرفی می‌کرد.
GTA IV و آغاز عصر HD (۲۰۰۸)
Grand Theft Auto IV در سال ۲۰۰۸ آغازگر «جهان HD» بود؛ دنیایی کاملاً جدید که از نظر داستانی و شخصیت‌ها با نسخه‌های قبلی تفاوت داشت. نیکو بلیک، مهاجری از اروپای شرقی، شخصیتی بود بسیار واقع‌گراتر و تیره‌تر از قهرمانان قبلی. لیبرتی‌سیتی این بار با جزئیاتی بی‌نظیر بازسازی شده بود: عابران به باران واکنش نشان می‌دادند، پلیس‌ها جریمه صادر می‌کردند و موتور Euphoria به NPCها حرکاتی انسانی بخشیده بود.
GTA IV با متاسکور ۹۸، در زمان انتشار به عنوان یکی از بهترین بازی‌های تاریخ شناخته شد و دو بسته الحاقی مهم نیز دریافت کرد: The Lost and Damned و The Ballad of Gay Tony که هرکدام داستان‌های متفاوتی از زوایای مختلف لیبرتی‌سیتی روایت می‌کردند.
GTA V و انقلاب آنلاین؛ بازی که تاریخ فروش را شکست (۲۰۱۳)
و بعد نوبت به GTA V رسید؛ بازی‌ای که همه رکوردهای فروش را جابه‌جا کرد. ۸۰۰ میلیون دلار در روز اول و ۱ میلیارد دلار در سه روز نخست، آن را به سریع‌ترین محصول سرگرمی تاریخ در رسیدن به این ارقام تبدیل کرد. داستان سه‌گانه مایکل، فرانکلین و تروور در شهر لس‌سانتوس و اطراف آن، تجربه‌ای بی‌سابقه از روایت همزمان سه شخصیت را ارائه داد.
اما شاید مهم‌ترین دستاورد GTA V، بخش GTA Online بود. چیزی که به عنوان یک حالت چندنفره جانبی شروع شد، به یک جهان پایدار و در حال رشد تبدیل شد که بیش از یک دهه پس از انتشار همچنان به‌روزرسانی می‌شود و میلیون‌ها بازیکن را در سراسر جهان سرگرم می‌کند. GTA Online ثابت کرد یک بازی می‌تواند به یک سرویس زنده و پویا تبدیل شود که مرزهای عمر مفید یک محصول ویدیویی را جابه‌جا می‌کند.
میراث GTA؛ چرا این سری همیشه مهم است؟
سه دهه پس از اولین نسخه، GTA همچنان یکی از تأثیرگذارترین و پرفروش‌ترین فرنچایزهای سرگرمی جهان است، با بیش از ۴۴۰ میلیون نسخه فروش در سراسر جهان. اما اهمیت GTA فقط در اعداد نیست. این سری همواره مرزهای بازی‌های جهان‌باز را گسترش داده و نشان داده چگونه یک بازی می‌تواند هم داستانی سینمایی داشته باشد، هم آزادی عمل بی‌نظیری ارائه دهد و هم به یک پدیده فرهنگی تبدیل شود.
از یک بازی دوبعدی جنجالی در سال ۱۹۹۷ تا انتظار جهانی برای GTA VI، این فرنچایز همچنان استانداردهایی را تعیین می‌کند که دیگران باید دنبال کنند. حالا با نزدیک شدن به انتشار نسخه ششم، سوال فقط این نیست که GTA بعدی چه‌قدر بزرگ خواهد بود؛ سوال این است که
چه استاندارد جدیدی را تعریف خواهد کرد.
دیدگاهها