طرفداری- یک مقصد خوب برای پیاده روی در سواحل ناب آمریکای جنوبی، مونته ویدئو است. نوشیدن یک لیوان چای محلی به نام یربا ماته، این پیاده روی را لذت بخش تر نیز خواهد کرد. شهری بندری که قلب اقتصاد و فرهنگ و سیاست در کشور اروگوئه محسوب می شود. اگر به دنبال نهایتِ هیجان فوتبالی هستنید، دربی پنارول با ناسیونال را از دست ندهید. دیوانه های فوتبال در این شهر قطعا هوادار یکی از این دو تیم هستند. پایتخت خوش آب و رنگ این کشورِ آمریکای لاتین میزبان تمام مسابقات نخستین جشنواره فوتبال دنیا یعنی جام جهانی 1930 بوده است. استادیوم سنتناریو، این معبد مقدس، اولین قهرمان جام جهانی را به خود دیده است. اروگوئه میزبان، در این جا چشم عاشقان فوتبال را به خود خیره کرد.
اگر چه لا سِلِسته (لقب تیم ملی فوتبال اروگوئه) در سال های اخیر توانسته است با کسب قهرمانی در کوپا آمریکای سال 2011 و مقام چهارمی در جام جهانی 2010، تا حدودی نام خود را مطرح کند، اما در عرصه باشگاهی، این کشور همچنان برای کسب توجه بیشتر از سوی رسانه های ورزشی جهان تقلا می کند. وقتی سوپر کلاسیکوی آرژانتین بین ریورپلاته و بوکاجونیورز انجام می گیرد، باید منتظر مقاله ها و یادداشت های زیادی در رسانه های ورزشی باشیم؛ اما برای دربی پر ستاره مونته ویدئو نمی توان چنین شرایط و توجهی را متصور بود.
خیابان های پر جنب و جوش و شلوغ مونته ویدئو، پایتخت و مرکز فرهنگی اروگوئه، احاطه شده توسط ساختمان های نئو کلاسیک و ساحل پرتکاپوی صنعتی آن که بخشی جدایی ناپذیر از مرکوسور (بلوک منطقه ای آمریکای جنوبی متشکل از چهار کشور برزیل، آرژانتین، اروگوئه و ونزوئلا) است؛ آری، سوپرکلاسیکو در همین شهر زاده شده است.
اگرچه ممکن است سوپر کلاسیکوی اروگوئه همانند دیگر تقابل ها توجهات را به خود جذب نکند، اما بدون شک، یکی از بزرگترین دربی های دنیای فوتبال محسوب می شود. این دیدار بین دو تیم ناسیونال و اتلتیکو پنارول برگزار می شود. این دیدار، قدیمی ترین دربی در خارج از قلمرو بریتانیا محسوب می شود و در تاریخ فوتبال اروگوئه، بازی های فراموش نشدنی زیادی بین این دو تیم برگزار شده است.
باشگاه پنارول در سال 1891 توسط کارگران بریتانیایی راه آهن تاسیس شده است که در اوایل کار، با نام "باشگاه کریکت راه آهن مرکزی اروگوئه فعالیت می کرد تا اینکه در سال 1913 به طور کامل به تملک اروگوئه ای ها در آمد. رنگ های این باشگاه، زرد و مشکی است، یعنی رنگ هایی که برای هشدار و اعلام خطر در راه آهن مورد استفاده قرار می گرفت. باشگاه ناسیونال در سال 1899 تاسیس شد و تبدیل به اولین باشگاه در آمریکای جنوبی شد که توسط مردم بومی بنا نهاده می شد.
پنارول، بیشتر به عنوان تیم خارجی ها شناخته می شد در حالی که ناسیونال به محل جمع شدن برترین ها معروف بود. تاسیس و ظهور این دو باشگاه باعث شد عشق به فوتبال سراسر کشور اروگوئه را فرا گیرد؛ باشگاه هایی مانند سنترال، واندررز و یونیورسال در نتیجه همین شورِ ایجاد شده در اروگوئه، تاسیس و فعالیت خود را آغاز کردند؛ اما در نهایت، باز هم این دربی مونته ویدئو بود که هیجان فوتبال را در جمهوری کوچک اروگوئه پخش می کرد.
بین سال های 1860 تا 1920، کشور اروگوئه شاهد هجوم بسیار زیاد اروپایی ها به داخل خاک خود بود که بیشتر آن ها نیز از ایتالیا و اسپانیا بودند. این ترکیب جمعیتی، دلیل اصلی شکل گیری یک کشور و ملت سردرگم بود؛ ترکیبی از اروپایی ها، آفریقایی ها و البته اسپانیایی زبانان بومی. چهره تیم ملی اروگوئه در المپیک 1924 نشان دهنده تاثیر ایتالیایی ها بر فوتبال این کشور بود؛ پترونه، اسکارونه، رومانو و ناساتزی، این ها همه ستارگان این رقابت ها بودند. این مساله نشان می دهد که در دوران ابتدایی حیات فوتبال در کشور اروگوئه، این ورزش نقش متحد کننده را داشته است. ابزاری قدرتمند برای ترکیب و یکی شدن که با کمک آن، بازیکنان قادر بودند در جامعه صاحب جایگاه شده و خودی نشان دهند. این مساله در تقابل ناسیونال-پنارول نیز نمود داشت؛ آن ها از استعدادهای موجود در ترکیب خود استفاده می کردند.
با گفتن این جمله که "دربی کلاسیک اروگوئه، بزرگ ترین و مهمترین بازی این کشور محسوب می شود" نیز نمی توان حق مطلب را در مورد این دیدار ادا کرد؛ این دو تیم در مجموع از 108 عنوان، 91 قهرمانی در لیگ اروگوئه را به خود اختصاص داده اند و در عرصه فرا ملی نیز 8 قهرمانی در کوپا لیبرتادورس کسب کرده اند. در طول یک قرن تقابل، هر یک از 450 دیدار بین این دو تیم، به سهم خود مقداری به حساسیت و تنش این دیدار افزوده است، درست چیزی شبیه به سوپر کلاسیکوی آرژانتین و یا تقابل فلا-فلو در سائوپائولوی برزیل! این داستان باورنکردنی و خارق العاده سوپرکلاسیکوی مونته ویدئو است.
از سال 1910، این دو باشگاه بزرگ توانسته اند قدرت خود را بر فوتبال باشگاهی کشور دیکته کنند. پس از قهرمانی پر حرف و حدیث ناسیونال در سال 1933، این تیم توانست 5 دوره پیاپی به مقام قهرمانی لیگ دست یابد که از آن به "Quinquenio de Oro" یاد می شود. در سال 1941، ناسیونالی های شکست ناپذیر توانستند هر 20 دیدار خود در طول فصل را با پیروزی به پایان رسانند. آن ها بیشترِ این موفقیت را مدیون آتیلیو گارسیا، مهاجم افسانه ای خود بودند که توانسته بود در بین سال های 1938 تا 1951، در 210 بازی برای این تیم، 208 گل به ثمر برساند. هیچ تیمی توان مقابله با این ناسیونال را نداشت. قدرت و سرعت آن ها در خط حمله، نفس حریفان را بریده بود.
ناسیونال در دهه 1940، سال های خوبی را پشت سر گذاشت؛ آن ها بین سال های 1941 تا 1947، 6 بار موفق به کسب قهرمانی لیگ شدند. با این وجود، آن ها نمی توانستند مانع اوج گیری پنارول شوند. پنارول که به "La Maquina" یا ماشین معروف بود، تعدادی از بازیکنان افسانه ای آن روز ها را در ترکیب خود داشت؛ آن ها موفق شدند لیورپول را با نتیجه 5 بر 0 شکست دهند و ریورپلاته را نیز با سه گل مغلوب کنند.
ادواردو گاله آنو، نوسینده و روزنامه نگار بزرگ اروگوئه ای در اثر معروف خود تحت عنوان "فوتبال در زیر نور خورشید و سایه" شور و هیجان هواداران دو تیم پنارول و ناسیونال در سوپرکلاسیکو را به خوبی تشریح کرده است. " در مونته ویدئو فوتبال دوستان دو دسته اند: آن ها یا می گویند ‘من یک پنارول هستم’ و یا ‘یک ناسیونال هستم’ . آری. آن ها باشگاهشان هستند؛ آن ها باشگاه خود را حس می کنند، نفس می کشند و لحظه لحظه زندگیشان را نیز با باشگاه مورد علاقه خود زندگی می کنند. غم. شادی. رقابت و همچشمی، در همه چیز با باشگاه خود شریکند. این نویسنده نقل قولی از یک هوادار ناسیونال را آورده است: "حتی دیدن پیراهن باشگاه پنارول نیز حالم را بد می کند. دوست دارم آن ها همیشه ببازند؛ حتی در مقابل تیم های خارجی!"
گاله آنو مفهوم تعصب را تشریح می کند، همان مفهموی که به بهترین شکل می توان آن را به هواداران پنارول و ناسیونال نسبت داد. مفهوم تعصب برای این دو تیم، تنها پیروزی تیم مورد علاقه خود نیست؛ بلکه شکست تیم رقیب را نیز شامل می شود. به عنوان مثال، زمانی که ناسیونال با تیم های دیگر بازی می کند، هواداران پنارول نیز بازی را با جدیت و حساسیت دنبال می کنند و منتظرند رقیب دیرینه بازی را واگذار کند.
حتی در دوران امروزی نیز این تقابل قدرتمند تر از گذشته دنبال می شود. همین چند وقت پیش بود که دیدار تعیین کننده دو تیم باز هم به دلیل خشونت ایجاد شده در دیدار، نیمه تمام متوقف شد. در این دیدار که ناسیونال با نتیجه 3 بر 2 در ورزشگاه سنتناریو پیش بود، هواداران پنارول پس از از دست رفتن ضربه پنالتی رکوبا به زمین مسابقه یورش بردند.
صحنه های مربوط به این گونه حوادث نیز برای همگان تکراری شده است؛ صندلی هایی که از جا کنده شده و به سمت پلیس ضد شورش پرتاب می شود و دیداری که پایانی جز تنفر و خشونت ندارد. این دیدار در فاصله 7 دقیقه به سوت پایان نیمه تمام ماند.
تیم های پنارول و ناسیونال، همچنان به عنوان برترین تیم های باشگاهی کشور اروگوئه مطرح هستند و تقابل این دو تیم نیز شایسته توجه بیشتر از سوی فوتبال دوستان جهان است. فراموش نکنیم که بازیکنانی همچون دیگو فورلان، لوییس سوارز، دیگو گودین و آلوارو رکوبا، همگی از این دو تیم به دنیای فوتبال معرفی شده اند . تقابل ها و دربی های هیجان انگیز در آمریکای جنوبی، تنها به کشور های برزیل و آرژانتین محدود نمی شود؛ و سوپر کلاسیکوی مونته ویدئو یکی از نمونه های آن است.
به قلم مت گالت برای سایت TheseFootballTimes
داستان یک شهر (1)؛ بارسلونا: تقابل همیشگی با دولت مرکزی، تبِ دربی کاتالونیا
داستان یک شهر (2)؛ بوگوتا: شهر سیاستمداران و قانون گذاران، باشگاه میلیونرها
داستان یک شهر (3)؛ میلان: دیار خوشتیپان، خاستگاه دلامادونینای پرتنش و مهیج
داستان یک شهر (4)؛ تهران: هیجان سرخابی، شهر دود و دربی
داستان یک شهر (5)؛ کازابلانکا: از استعمار تا استقلال، خانه راجا و الوداد
داستان یک شهر (6)؛ استانبول: محل تلاقی اروپا و آسیا، دربی بین قاره ای
داستان یک شهر (7)؛ نیویورک: شهر آسمان خراش ها، خانه ستارگان پا به سن گذاشته دنیای فوتبال