طرفداری_ هوای اکثرا بارانی، سالن های تئاتر پر تعداد، مبدا فوتبال، همه این ها را اگر بخواهی یکجا بیابی باید به منچستر سفر کنی. شهر بزرگ صنعتی انگلستان که برای فوتبالی ها بسیار آشناست. اینجا همیشه صحبت از فوتبال است. آبی یا قرمز. حالا، به لطف وضعیت اقتصادی مطلوب دو ابر قدرت فوتبال شهر منچستر، فوتبال و بحث های فوتبالی اینجا داغ تر از همیشه است.
به شهر منچستر خوش آمدی! پس از انتقال پر هزینه کارلوس توز از منچستریونایتد به دیگر تیم شهر، مالکان جدید این بازیکن بیلبورد بزرگی با پس زمینه آبی رنگ، رنگ پیراهن منچسترسیتی در شهر نصب کرده بودند که در آن، شیاطین سرخ را مورد تمسخر قرار داده بودند. در این بیلبورد، تصویری از مهاجم آرژانتینی با دستانی باز به چشم می خورد و این عبارت نیز بر روی آن خودنمایی می کرد: "به شهر منچستر خوش آمدی!"
مفهوم این عبارت این بود که منچستریونایتد در شهر منچستر جایگاهی ندارد؛ این بهترین استراتژی هجومی در مقابل موفق ترین باشگاه کشور انگلستان بود.
در حالی که در قسمت های گذشته این مجموعه یادداشت ها، تیم ها و هوادارانشان بیشتر بر تمایزهای فرهنگی، سیاسی یا مذهبی خود با تیم رقیب تاکید داشته اند، غول های شهر منچستر ضمن حفظ موارد ذکر شده بالا، همزیستی عجیب و خاصی نیز با یکدیگر دارند که در نهایت هدف آن ها، سربلندی و مباهات شهر است. علی رغم تمام اختلافات و تلاش های ورزشی برای برتری جستن بر دیگری، این دو تیم بسیار بیشتر از آنچه که خود بدانند با یکدیگر نقطه اشتراک دارند.
شاید از نظر بسیاری از افراد، منچستر شهری با طبیعت زیبا و یا دوست داشتنی تلقی نشود، اما این شهر از نقطه نظر تاریخی بی شک یکی از بهترین شهرهای جهان به شمار می رود. معماری آجرهای قرمز رنگ ویکتوریایی، زیبایی خاص خودش را دارد، اما سادگی خاصی که در آن وجود دارد، حتی در روزگار مدرن امروزی نیز با یادآوری دوران صنعتی گذشته، چشم های ناظران را نوازش می کند.
در قرن 19 میلادی، و در بحبوحه انقلاب صنعتی اروپا، صنعت پارچه و نخ ریسی چنان بر اقتصاد شهر حکمرانی می کرد که در یک مقطع تاریخی، بیش از 100 کارخانه بزرگ در منچستر و حومه آن فعالیت می کردند و بیشتر آن ها نیز مواد اولیه خود را توسط کشتی از ایالات متحده و کشورهای حوضه دریای کارائیب تامین می کردند. در آن دوران، لیورپول یکی از مهم ترین بنادر بریتانیا محسوب می شد که بخش زیادی از تجارت کشور در آن انجام می گرفت؛ در نتیجه، این بندر برای شرکت های دیگری که قصد استفاده از اسکله های آلبرت برای ورود و خروج کالا را داشتند، هزینه های سنگینی را در نظر می گرفت. برای رهایی از این هزینه های بالا، دسترسی مستقیم به دریا و نیز دسترسی به راه آهن مرکزی که در سال 1830 تاسیس شده بود، کانال کشتی شهر منچستر ایجاد شد.
و اما فوتبال ..
در آن روزها، قمار یکی از سرگرمی های مردم در گوشه و کنار و خیابان های شهر محسوب می شد که البته در بیشتر مواقع، پایانی بد و خونین داشت! با مراجعه به روزنامه های آن زمان در می یابیم که بریتانیا و مخصوصا شهر منچستر، روزهای خشونت باری را سپری می کردند، درگیری ها در کوچه و خیابان جریان داشت؛ مردم مورد حمله گروه های خشن قرار می گرفتند و اسلحه آن ها نیز اغلب، سنگ و چوب بود.
باید تدبیری اندیشیده می شد. در وست گورتون، آنا کانِل، دختر کشیش کلیسای سنت مارک باشگاهی برای کارگران تاسیس کرد که بعدها به منچسترسیتی تغییر نام یافت. خانم کانل که در مدرسه سنت مارک نیز سمتی داشت تصمیم گرفت انرژی خود را برای آموزش و اصلاح جامعه به کار گیرد و در این راه از ویلیام بیستو که مالک یک باشگاه کریکت بود کمک گرفت.در سال 1880، باشگاه کرکیت کلیسا برای اولین بار یک دیدار فوتبال به میدان رفت.
در آن دوران، کریکت و راگبی از محبوبیت بسیار بیشتری نسبت به فوتبال برخوردار بودند. با این حال فوتبال نیز آرام آرام رشد می کرد. بسیاری از مدارس دولتی قوانین خاص خود را برای این ورزش وضع می کردند. در اواخر دهه 1970 میلادی، فوتبال به طور رسمی به شهر منچستر رسید. در ژانویه 1978، یک تیم منتخب از این شهر وارد رقابت های اف ای کاپ شد و در مقابل استوک قرار گرفت. یک ماه بعد این تیم در مقابل ناتس کانتی قرار گرفت که قدیمی ترین باشگاه فوتبال جهان محسوب می شود. دو سال پیش از این رویارویی، باشگاه "مجمع منچستر" در زمین بازی باشگاه کریکت Longsight در همان رقابت ها میزبان شفیلد بود، اما تنها 500 نفر برای دیدن این بازی به محل برگزاری دیدار آمدند.
یکی از مشکلات عمده، پیدا کردن مکانی برای برگزاری دیدار ها بود؛ در وست گورتون و حومه آن به دلیل ساخت و سازهای زیاد، مکان مناسبی وجود نداشت، پس تنها گزینه موجود، زمین های خاکی و خالی منطقه بود. در 13 نوامبر سال 1880، جیمز کولین موفق شد در جریان شکست 2-1 تیم، گلزنی کند و به عنوان اولین گلزن تیم نام خود را در تاریخ ثبت کند. این دیدار در زمینی که متعلق به شرکت آهنگری بروکس و داکسی بود برگزار شد؛ اما 10 سال از این تاریخ گذشت تا اینکه باشگاه موفق شد برای اولین بار بر روی زمین چمن، بازی و تمرین کند. البته آن ها مجبور بودند خود، چمن را کشت و نگهداری کنند.
منچستریونایتد، دیگر تیم شهر در سال 1878 و توسط اداره واگن راه آهن یورکشایر و لانکاشایر تاسیس شد و نام آن نیز در ابتدا نیوتون هیث بود. این تیم در بدو تاسیس تنها با دیگر تیم های شرکت راه اهن مسابقه می داد اما آن ها توانستند در سال 1880، اولین دیدار ثبت شده و رسمی خود را برگزار کنند. آن ها که با پیراهن سبز و طلایی خود در مقابل تیم ذخیره های بولتون قرار گرفته بودند، با نتیجه 6 بر 0 مغلوب شدند.
در تاریخ 12 نوامبر سال 1881، دو تیم شهر منچستر برای اولین بار مقابل یکدیگر قرار گرفتند؛ سنت مارک (وست گورتون) که بعد ها به منچسترسیتی تغییر نام یافت در مقابل Newton Heath یا همان منچستریونایتد امروزی. این دیدار با نتیجه 3 بر 0 به سود منچستریونایتد خاتمه یافت. در این دوره از تاریخ، تیم های زیادی در منطقه منچستر فعالیت می کردند و این دیدار نیز در آن زمان، چندان مورد توجه قرار نگرفت.
این دو تیم مراحل پیشرفت و رشد خود را در دهه 1880 سپری می کردند. در ابتدای دهه 1890، سنت مارک که به آرد ویک تغییر نام یافته بود، به یک تیم بزرگ تبدیل شد، در حالی که نیوتون هیث نیز عملکرد بسیار خوبی داشت. هر دو تیم در آن دوره، در منطقه منچستر بی رقیب بودند.به طوریکه این دو تیم در طی سال های متمادی، قهرمانی جام منچستر را بین خود تقسیم می کردند.اولین رویارویی این دو تیم در مسابقات لیگ، در فصل 1894/95 انجام شد که نیوتون هیث موفق شد در ورزشگاه هاید رود با نتیجه 5 بر 2 مقابل منچسترسیتی به پیروزی دست یابد. اما اولین دیدار دو تیم در بالاترین سطح فوتبال انگلستان به دسامبر سال 1906 بر می گردد که در دسته اول فوتبال بریتانیا برگزار شد و با پیروزی 3 بر 0 منچسترسیتی خاتمه یافت. در آن دیدار، درآمد حاصل از بلیت فروشی به بیش از 1000 پوند رسید که در آن زمان، مبلغ بالایی محسوب می شد.
پیش از جنگ جهانی دوم، اهالی منچستر طرفدار هر دو تیم بودند و یک هفته بازی یونایتد و در هفته دیگر نیز بازی سیتی را تماشا می کردند. اما پس از جنگ جهانی، هواداران دو تیم متمایز شدند و از این مرحله بود که طرفداری از هر دو تیم، امری غیر معمول محسوب می شد.
دربی های این دو تیم در دهه 1970 میلادی اغلب جنجالی و پر حاشیه بود. در دیدار دو تیم در دسامبر سال 1970، تکل جورج بست، بازیکن منچستریونایتد باعث شکستگی پای گلین پاردو، بازیکن منچسترسیتی شد. این مصدومیت به حدی شدید بود که موجب شد مدافع سیتی پای خود را از دست بدهد. دیدار دیگر دو تیم در همان فصل که با تساوی 3-3 خاتمه یافت نیز با حواشی ای همراه بود؛ فرانسیس لی معتقد بود جورج بست خود را بی دلیل بر روی زمین انداخته است و برای متقاعد کردن داور دیدار، خود را به صورت نمایشی بر روی زمین انداخت. در اولین دربی دو تیم در فصل 1973/74 که با تساوی بدون گل خاتمه یافت، دو بازیکن با دریافت کارت قرمز از زمین مسابقه اخراج شدند. مایک دویل و لو ماکاری، دو بازیکن اخراجی این دیدار از ترک کردن زمین امتناع کردند؛ داور دیدار مجبور شد هر دو تیم را روانه رختکن کند تا در نهایت این دو بازیکن پذیرفتند که زمین بازی را ترک کنند.
در پایان فصل 1986/87 باشگاه منچسترسیتی به دسته پایین تر سقوط کرد. منچستری ها نیز در حالیکه به رتبه ای بهتر از یازدهمی دست نیافته بودند، بر روی نیمکت خود سر الکس فرگوسن اسکاتلندی را جایگزین رون اتکینسون کردند. اولین دربی فرگوسن در 10 ژانویه 1987 انجام گرفت که منچستر موفق شد در دور سوم رقابت های FA کاپ، همشهری خود را با یک گل شکست دهد. اولین دیدار دو تیم در لیگ نیز در تاریخ 7 مارس همان سال برگزار شد که باز هم منچستر پیروز میدان بود. شاگردان فرگوسن در این دیدار با نتیجه 2 بر 0 به برتری دست یافتند تا ضمن ادامه روند پیشرفت خود تحت نظر سرمربی جدید، سیتیزن ها را نیز یک قدم دیگر به سقوط نزدیک تر کنند.
منچسترسیتی در در اواخر دهه 1980 مجددا به بالاترین سطح فوتبال انگلستان بازگشت و در اولین دربی خود با منچستریونایتد موفق شد این تیم را با نتیجه 5 بر 1 شکست دهد. البته شایان ذکر است که این تیم پس از این بازی تا 13 سال موفق به شکست قرمز پوشان نشد. اولین تقابل دو تیم در قالب جدید فوتبال انگلستان، یعنی لیگ برتر، در 6 دسامبر سال 1992 انجام شد که منچستریونایتد موفق شد در اولدترافورد، همشهری خود را با شکست 2 بر 1 بدرقه کند. این اولین بازی اریک کانتونا برای شیاطین سرخ بود؛ بازیکنی که در 4 فصل بعد از آن موفق شد 8 گل در رویارویی های دو تیم به ثمر برساند. یکی از جذاب ترین دیدارهای دو تیم، در فصل 1993/94 رقم خورد که منچستریونایتد موفق شد در مِین رود، ورزشگاه اختصاصی منچسترسیتی، شکست 2 بر 0 را با پیروزی 3 بر 2 عوض کند که کانتونا نیز زننده 2 گل از 3 گل یونایتد بود.
در پایان فصل 1995/96 سیتیزن ها یک بار دیگر به دسته پایین تر سقوط کردند.
در تاریخ 1 دسامبر سال 2008 ، گروه اماراتی "گروه توسعه و سرمایه گذاری ابوظبی" مالکیت باشگاه منچسترسیتی را در اختیار گرفت. از این زمان به بعد، دوران شکوفایی آبی های شهر منچستر کلید خورد. قهرمانی لیگ برتر در فصل های 2011/12 و 2013/14 ، قهرمانی در FA Cup فصل 2010/11 ، قهرمانی لیگ کاپ در فصل های 2013/14 و 2015/16 افتخاراتی است که این تیم در سال های اخیر و تحت مالکیت جدید کسب کرده است. البته این آمار در مقابل افتخارات بی شمار شیاطین سرخ قابل مقایسه نیست.
تا این تاریخ، دو تیم در 174 دیدار رسمی به مصاف یکدیگر رفته اند که در این میان، 72 پیروزی برای منچستریونایتد ثبت شده است، 50 بازی نیز با پیروزی سیتیزن ها به پایان رسیده است و در 52 دیدار دیگر نیز دو تیم به نتیجه تساوی رضایت داده اند.
منچسترسیتی دو بار موفق شده است همشهری خود را در خانه این تیم با نتیجه 6 بر 1 مغلوب کند. در عوض، یونایتدی ها نیز یک بار توانسته اند منچسترسیتی را در ورزشگاه اختصاصی اش با نتیجه 7 بر 1 شکست دهند. این نتایج، بزرگترین پیروزی های دو تیم در جدال های رو در رو محسوب می شود.
در پایان باید اضافه کرد که شهر منچستر در مقایسه با روزگار قدیم، تغییرات زیادی را به خود دیده است؛ شهری که بیشتر با کارخانه هایش شناخته می شد، امروزه با استودیوهای صدا برداری و باشگاه های شبانه اش معروف است، اسکله های کثیف جای خود را به مجتمع رسانه ای MediaCityUK complex داده اند. با این حال، این تغییر و تحولات برای نسل های قدیمی تر نیز بی نظیر جلوه می کند. هر دو باشگاه می توانند ادعا کنند که هر یک به شیوه مرسوم خود، در تغییر و تحولات شهر نقشی داشته است، با رقابت بر سر کسب برتری بر دیگری، در هر شکل و هر عرصه و میدانی، این دو، شهر منچستر را ترسیم می کنند.
با اندکی دخل و تصرف؛ به قلم اندرو فلینت از سایت TheseFootballTimes
داستان یک شهر (1)؛ بارسلونا: تقابل همیشگی با دولت مرکزی، تبِ دربی کاتالونیا
داستان یک شهر (2)؛ بوگوتا: شهر سیاستمداران و قانون گذاران، باشگاه میلیونرها
داستان یک شهر (3)؛ میلان: دیار خوشتیپان، خاستگاه دلامادونینای پرتنش و مهیج
داستان یک شهر (4)؛ تهران: هیجان سرخابی، شهر دود و دربی
داستان یک شهر (5)؛ کازابلانکا: از استعمار تا استقلال، خانه راجا و الوداد
داستان یک شهر (6)؛ استانبول: محل تلاقی اروپا و آسیا، دربی بین قاره ای
داستان یک شهر (7)؛ نیویورک: شهر آسمان خراش ها، خانه ستارگان پا به سن گذاشته دنیای فوتبال
داستان یک شهر (8)؛ مونته ویدئو: میزبانی برای میهمانان اروپایی، خشونتی فوتبالی از جنس آمریکای جنوبی
داستان یک شهر (9)؛ هامبورگ: باز هم بندری فوتبالی، با طعم تقابل هامبورگ و سن پائولی