طرفداری | کامبک، تلاقیِ شیرینترین و تلخترین احساسات فوتبال است؛ در یک سیو، شکست ناگهان رنگ رؤیا به خود میگیرد و در سمتی دیگر، شوکِ از دستدادن، ضربان قلب را متوقف میکند و کاخ امیدها رو مقابل چشمانتان فرو میریزد.
بخش اول: کامبکهای برتر ادوار جام جهانی؛ اراده قهرمانِ یکدست، سایه فاشیسم و تراژدی ماراکانازو
بخش دوم: کامبکهای برتر ادوار جام جهانی؛ معجزه برن، ترمیم غرور یک ملت و رامشدن طوفان زرد
بخش سوم: کامبکهای برتر ادوار جام جهانی؛ اثر هنری بمبافکن و سوپرگلهای ویرانگر
جام جهانی 1986؛ دینامیت در دستان دانمارکیها منفجر شد
در مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶ مکزیک، تیم ملی دانمارک، ملقب به «دینامیت دانمارکی»، که با فوتبال تهاجمی و نمایشهای درخشانش توجهها را به خود جلب کرده بود، در شهر کوئرتارو به مصاف اسپانیا رفت. بازی با برتری دانمارک آغاز شد و یسپر اولسن در دقیقه ۳۳ از روی نقطه پنالتی تیمش را پیش انداخت.
10 دقیقه بعد، اشتباه مرگبار همین بازیکن در یک پاس رو به عقب، توپ را به امیلیو بوتراگوئنو رساند تا مهاجم اسپانیا گل تساوی را به ثمر برساند. در نیمه دوم، لاروخا با حملاتی سریع و بیرحمانه حریف را در هم شکست. بوتراگوئنو سه بار دیگر در دقایق ۵۷، ۸۰ و ۸۸ (پنالتی) گلزنی کرد و آندونی گویکوچهآ نیز در دقیقه ۶۹ از روی نقطه پنالتی، گل دیگر اسپانیا را به ثمر رساند تا کامبک 5-1 تکمیل شود.
این شکست سنگین و غیرمنتظره، آغاز افول نسل طلایی فوتبال دانمارک بود. همچنین اشتباه مشهور یسپر اولسن در آن مسابقه چنان در حافظه جمعی دانمارک ماندگار شد که سالها بعد اصطلاح «یک یسپر اولسن واقعی» (en rigtig Jesper Olsen) در زبان این کشور برای توصیف یک اشتباه فاحش و ویرانگر به کار گرفته میشد.
جام جهانی 1990؛ شیرهای رامنشدنی و آن دو پنالتی دردناک
انگلیس و کامرون در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی 1990 در شهر ناپل به مصاف هم رفته بودند. تیم آفریقایی اولین نماینده کشورش در بین هشتم تیم برتر بود و در سمت مقابل، بابی رابسون برای رهایی از فشار شدید مطلوعات انگلیس به برد احتیاج داشت.
سهشیرها بازی را بهتر آغاز کردند و در دقیقه ۲۵ با ضربه سر دیوید پلات پیش افتاد، اما ورود روژه میلا در نیمه دوم روند مسابقه را کاملاً تغییر داد. ابتدا امانوئل کنده در دقیقه ۶۱ از روی نقطه پنالتی بازی را به تساوی کشاند و تنها چهار دقیقه بعد، اوژن اِککه در دقیقه ۶۵ گل دوم شیرهای رامنشدنی را به ثمر رساند تا نماینده آفریقا در آستانه خلق یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی قرار گیرد.
با این حال، گری لینکر وارد عمل شد و با گلی که در دقیقه 83 از روی نقطه پنالتی به ثمر رساند، بازی را به وقتهای اضافه کشاند. بهترین گلزن تاریخ انگلیس در دقیقه 105 پشت دومین ضربه پنالتیاش نیز ایستاد تا کامبک 3-2 سهشیرها را رقم بزند.
با این پیروزی، انگلیس پس از 24 سال به نیمهنهایی جام جهانی صعود کرد، اگرچه فشار و مصدومیتهای این بازی برای آنها گران تمام شد. کامرونِ شایسته و تحسینبرانگیز نیز نگاه دنیا را به فوتبال آفریقا تغییر داد و فیفا را مجاب کرد تا سهمیه این قاره را در جام جهانی بعدی به سه تیم افزایش دهد.
جام جهانی 1994؛ نسل طلایی بلغارستان به نسل طلایی آلمان پایان داد
جام جهانی ۱۹۹۴ آمریکا قرار بود صحنه تثبیت قدرت آلمانِ متحدشده باشد، اما در مرحله یکچهارم نهایی، همهچیز به شکلی دیگر رقم خورد. مانشافت در نیوجرسی برابر بلغارستان به میدان رفته بود؛ تیمی که تا پیش از این تورنمنت، تقریباً یک بازنده به شمار میرفت. با این حال، نسل طلایی بلغارستان که با حذف فرانسه در مرحله پلیآف شگفتی آفریده بود، میتوانست برای آلمان دردسرهای بزرگی ایجاد کند.
قفل تاکتیکی این بازی در دقیقه 47 شکسته شد؛ لوتار ماتئوس از روی نقطه پنالتی برای مانشافت گلزنی کرد. در حالی که آلمان کنترل مسابقه را در اختیار داشت، در دقیقه ۷۵، هریستو استویچکوف با یک ضربه آزاد تماشایی بازی را به تساوی کشاند. سه دقیقه بعد، یوردان لچکوف با یک ضربه سر شیرجهای گل دوم بلغارستان را به ثمر رساند تا با کامبکی دیدنی، مدافعِ عنوان قهرمانی از دور رقابتها کنار برود
این پیروزی تاریخی، بزرگترین افتخار فوتبالی بلغارستان را با صعود به نیمهنهایی رقم زد و استویچکوف نیز توپ طلای 1994 را کسب کرد. در سمت مقابل، آلمان تصمیم گرفت با عبور از نسل طلایی دهه 80 و 90، به سراغ بازسازی ساختار فوتبالیاش برود.
. 
جام جهانی 1998؛ پاسخ غیرمنتظره تورام به شوکِ شوکر
نخستین حضور کرواسی در جام جهانی به عنوان کشوری مستقل، با یک داستان فراموشنشدنی در مرحله نیمهنهایی جام جهانی ۱۹۹۸ همراه شد. آنها قرار بود در ورزشگاه استاد دو فرانس به مصاف فرانسه میزبان بروند. کرواتها پس از پیروزی تاریخی 3-0 برابر آلمان در مرحله قبل، به پدیده مسابقات تبدیل شده بودند و در سوی دیگر، خروسها زیر فشار سنگین افکار عمومی و رسانههای کشورشان قرار داشتند تا جام را در خانه نگه دارند.
پس از تساوی بدون گل در نیمه اول، چهل و پنج دقیقه دوم با اوج هیجان آغاز شد؛ پس از گل دقیقه 47 داور شوکر، پاسخ فرانسه فوری بود و این تیم توسط لیلیان تورام به گل تساوی دست یافت. این پایان کار مدافع وقت پارما نبود. تورام در دقیقه ۶۹ با شوتی زمینی و دقیق، موفقیت به ثبت بریس شد تا کامبک خروسها کامل شود و میزبان با پیروزی 2-1 به نخستین فینال جام جهانی خود برسد.
این کامبک، یکی از عجیبترین روایتهای تاریخ فوتبال محسوب میشود؛ چرا که لیلیان تورام در مجموع ۱۴۲ بازی ملی خود تنها همین دو گل را در کارنامهاش به ثبت رساند. فرانسه با کمک مدافعش راهی فینال شد و در تقابل با برزیل، با درخشش زیدان به مقام قهرمانی جام جهانی دست یافت.
کرواسی هم در دیدار ردهبندی هلند را شکست داد و به عنوان یکی از تیمهای تحسینبرانگیز جام جهانی در یادها ماند. همچنین، داور شوکر با 6 گل زده، به عنوان آقای گل جام 1998 معرفی شد.
