### مقدمه
چند روز پیش متوجه شدم عدهای از رؤسای فدراسیون بینالمللی فوتبال (FIFA)، یعنی جانی اینفانتینو، مورد انتقاد قرار گرفتهاند. به عنوان یک هوادار فوتبال که بیطرف هستم ! یک نکته را مدنظر قرار دهید: اگر عملکرد کسی خوب بوده، بسیار عالی است و اگر جایگزینهای بهتری هم برای رئیس فیفا انتخاب شوند، باز هم عالی است و تبریک میگویم.
اما **«تاریخ به ما نمیگوید که هر تغییری بد است؛ تاریخ به ما هشدار میدهد که هر تغییری الزاماً خوب هم نیست. پیش از جایگزینی یک مدیر، باید هم عملکرد او، هم کیفیت جانشین مناسبی باشند و هم پیامدهای انتقال قدرت را بررسی کرد.»**
برای درک این نگاه، به ده فرمانروا در طول تاریخ جهان نگاهی بیندازیم که نشان میدهند چگونه رفتن یا مرگ یک رهبر، گاهی برخلاف انتظار، میتواند شرایط را برای مردم دشوارتر کند. البته در اینجا میتوانستم مثال مدیران ورزشی را بزنم.
### ده فرمانروا در تاریخ جهان
**۱. کوروش بزرگ (ایران)**
پس از مرگ او، امپراتوری هخامنشی همچنان قدرتمند ماند، اما با چالشهای جانشینی و درگیریهای داخلی روبهرو شد.
**۲. مارکوس اورلیوس (روم)**
پس از او، کومودوس به قدرت رسید و بسیاری از مورخان حکومت او را نقطه عطفی در پایان دوره «پنج امپراتور خوب» میدانند.
**۳. اکبر کبیر (هند)**
سیاستهای او به ثبات و همزیستی نسبی در امپراتوری گورکانی کمک کرد، اما در نسلهای بعدی اختلافات و تنشهای مذهبی افزایش یافت.
**۴. شاه عباس اول (ایران)**
او صفویان را به یکی از قدرتمندترین دورههای خود رساند، اما پس از مرگش کیفیت حکمرانی جانشینان کاهش یافت و قدرت صفویان بهتدریج فرسوده شد.
**۵. لویی چهاردهم (فرانسه)**
فرانسه در دوره او به قدرت بزرگی تبدیل شد، اما جنگهای طولانی و هزینههای سنگین، مشکلاتی را برای جانشینان او به ارث گذاشت.
**۶. آگوستوس (روم)**
او ثبات سیاسی و دورهای طولانی از صلح را در روم ایجاد کرد، اما پس از او مسیر حکومت روم پیچیدهتر و پرتنشتر شد.
**۷. نرون (روم)**
حکومت او با سرکوب و بحرانهای سیاسی همراه بود و پس از سقوطش، روم وارد دورهای از جنگ داخلی موسوم به «سال چهار امپراتور» شد.
**۸. ایوان مخوف (روسیه)**
حکومت خشونتآمیز او آسیبهای عمیقی بر روسیه گذاشت و پس از مرگش، ضعف جانشینی به بیثباتیهای گسترده انجامید.
**۹. کالیکولا (روم)**
حکومت او با استبداد و بحران همراه شد و پس از ترورش، رقابت و آشوب در میان نیروهای سیاسی و نظامی روم شدت گرفت.
**۱۰. چنگیزخان (مغولستان)**
او امپراتوری بزرگی ایجاد کرد، اما پس از مرگش، مسئله جانشینی و تقسیم قدرت میان فرزندان و نوادگانش، به رقابتها و درگیریهایی انجامید که مسیر امپراتوری را برای همیشه تغییر داد.