طرفداری | لوئیجی دی‌سیروو، رئیس تازه اتحادیه لیگ‌های جهان، در گفت‌وگو با اتلتیک از مطالبه این نهاد برای مشارکت در تصمیم‌های کلان فوتبال گفت؛ تصمیم‌هایی که به باور او آینده لیگ‌های داخلی را شکل می‌دهند.

ریچارد مسترز هفته گذشته در جمهوری چک به دوره ریاستش بر این اتحادیه پایان داد. مسترز که مدیر اجرایی لیگ برتر انگلیس هم هست، در پراگ و هم‌زمان با دهمین سالگرد تأسیس اتحادیه، سکان را به همتای خود در سری‌آ ایتالیا سپرد.

اتحادیه لیگ‌های جهان ۵۰ لیگ از نقاط مختلف دنیا را در عضویت دارد. دی‌سیروو درباره گستره نمایندگی این نهاد گفت:

لیگ‌ها نماینده ۴۰۰۰ باشگاه حرفه‌ای هستند و بیش از ۱۳۰ هزار بازیکن حرفه‌ای را دربر می‌گیرند.

رئیس تازه اتحادیه درباره جایگاه لیگ‌ها در تصمیم‌گیری‌های فوتبال افزود:

با این حال، اغلب در تصمیم‌هایی که آینده‌شان را شکل می‌دهد صدای معناداری ندارند. هدف ما این است که از ذی‌نفعانی که فقط نظرشان پرسیده می‌شود فراتر برویم و به شریک واقعی تصمیم‌گیری تبدیل شویم.

این اتحادیه خواهان پایان دادن به وضعیتی است که در آن فیفا تصمیم‌هایی می‌گیرد که مستقیماً بر اعضایش اثر می‌گذارد. برای نمونه، می‌خواهد از همان ابتدای روند تغییر تقویم مسابقات ملی در تصمیم‌گیری حضور داشته باشد. اتحادیه لیگ‌های جهان شاید به اندازه نهادهای نماینده باشگاه‌ها شناخته‌شده نباشد، اما مدعی است از طیف گسترده‌تری در فوتبال نمایندگی می‌کند.

رشد ثروت، نگرانی از سلامت فوتبال

وقفه اخیر مسابقات ملی بار دیگر بحث‌های مهم فوتبال را به مرکز توجه آورد. دی‌سیروو درباره ارتباط ثروت و سلامت این ورزش گفت:

فوتبال جهان ثروتمندتر می‌شود، اما این به معنای سالم‌تر شدن آن نیست.

او درباره تمرکز منابع مالی و وضعیت لیگ‌های داخلی توضیح داد:

منابع مالی هرچه بیشتر در شمار محدودی از رقابت‌ها و میان تعداد نسبتاً کمی از باشگاه‌ها متمرکز می‌شود. در همین حال، لیگ‌های داخلی که ستون فقرات اکوسیستم فوتبال‌اند، با گسترش رقابت‌های بین‌المللی عقب می‌مانند.

جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک با ۴۸ تیم برگزار شد؛ درحالی‌که دوره پیشین ۳۲ تیم داشت. شمار مسابقات نیز ۶۲٫۵ درصد افزایش یافت. جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، درآمد این رقابت‌ها را بیش از ۱۵ میلیارد دلار پیش‌بینی کرد و آن را چنین توصیف کرد:

بزرگ‌ترین رویداد انسانی، اجتماعی و فرهنگی‌ای که بشر تاکنون دیده است.

دی‌سیروو درباره ارزیابی خود از این دوره جام جهانی گفت:

جام جهانی آمریکا هم بالاترین و هم پایین‌ترین نقطه تاریخ فیفا بود.

او سپس به دو جنبه متفاوت این رقابت‌ها پرداخت:

موفقیت تجاری، شمار تماشاگران و مخاطبان تلویزیونی آن در سراسر جهان فوق‌العاده بود و معیاری تازه برای کل صنعت ورزش ساخت. اما دخالت فیفا در مقررات ورزشی، از جمله لغو محرومیت فولارین بالوگون، بازیکن آمریکایی، نگرانی‌های جدی برای کل اکوسیستم فوتبال به وجود می‌آورد.

دی‌سیروو درباره خواسته اتحادیه از فیفا گفت:

از فیفا نمایندگی بیشتر می‌خواهیم. اکنون در اداره فوتبال توازنی وجود ندارد. می‌توانیم برای برگرداندن این توازن با هم کار کنیم؛ چون هیچ نهادی، فارغ از اینکه چه کسی آن را اداره می‌کند، نباید به‌تنهایی آینده اقتصادی همه ذی‌نفعان دیگر را تعیین کند.

جام جهانی باشگاه‌ها نیز در سال ۲۰۲۵ با قالبی گسترش‌یافته و ۳۲ تیمی برگزار شد؛ رقابتی که می‌تواند با لیگ قهرمانان اروپا رقابت کند. گسترش رقابت‌ها و ساخت قالب‌های تازه از سوی فیفا باعث شد لیگ‌های اروپایی و اتحادیه بازیکنان حرفه‌ای فیف‌پرو جداگانه علیه این نهاد شکایت کنند. یکی از شکایت‌ها تعارض منافع و رفتار سوءاستفاده‌گرانه را مطرح می‌کند و دیگری مدعی نقض حقوق بازیکنان و اتحادیه‌هایشان در پی تعیین یک‌جانبه تقویم مسابقات ملی است.

دی‌سیروو درباره رابطه فیفا و کنفدراسیون‌های قاره‌ای با لیگ‌های داخلی گفت:

تناقضی اساسی وجود دارد که دیگر نمی‌توان نادیده‌اش گرفت. فیفا و کنفدراسیون‌های قاره‌ای هم قوانین و تقویم بین‌المللی را تعیین می‌کنند و هم رقابت‌هایی برگزار می‌کنند که برای جذب همان باشگاه‌ها، بازیکنان، هواداران و درآمدهای پخش با لیگ‌های داخلی رقابت دارند.

او درباره راه‌حل مورد نظر اتحادیه و رابطه‌اش با فیفا ادامه داد:

در هر صنعت دیگری، چنین تمرکزی از قدرت قانون‌گذاری و تجاری پرسش‌های جدی درباره مشروعیت رقابت و لزوم حمایت از رقابت‌های داخلی ایجاد می‌کرد. به فیفا و کنفدراسیون‌ها احترام می‌گذاریم. تقابل انتخاب نخست ما نیست؛ گفت‌وگوست. اما گفت‌وگو باید واقعی باشد. دیگر نمی‌توانیم بپذیریم تصمیم‌هایی که مستقیماً بر الگوی اقتصادی ما و اقتصاد همه باشگاه‌هایمان اثر می‌گذارند، بدون مشارکت ما گرفته شوند.

تقویم فشرده و فشار بر بازیکنان

در سپتامبر، لیگ برتر انگلیس، سری‌آ، بوندس‌لیگا و لالیگا نامه‌ای مشترک برای درخواست اصلاحات از فیفا امضا کردند. این اقدام پس از پیشنهاد اینفانتینو برای واگذاری سهمی از حقوق تجاری جام جهانی و دیگر رقابت‌های فیفا به گروهی از سرمایه‌گذاران به رهبری صندوق آمریکایی «ترایو اترنال» انجام شد.

هم‌زمان، پنجره مسابقات ملی از ۹ روز معمول به ۱۶ روز افزایش یافت. تیم‌ها بین ۲۱ سپتامبر تا ۶ اکتبر به‌جای دو بازی، چهار مسابقه انجام دادند. دو روز بعد، در نشست یوفا در برلین درخواست‌هایی برای بازگشت به برنامه قبلی مطرح شد. لیگ‌ها نیز به‌دلیل طولانی‌تر شدن جام جهانی و ادامه آن تا هفته دوم ژوئیه، دیرتر آغاز شدند و سپس برای سه هفته عملاً تعطیل شدند.

وقتی لیگ‌ها اوایل ماه گذشته از سر گرفته شدند، شمار مصدومیت‌های بازیکنان در وقفه طولانی مسابقات ملی نیز نگرانی‌هایی به دنبال داشت. دانیله ده‌روسی، سرمربی جنوا، درباره برآوردهای اولیه گفت:

آمار اولیه‌ای که داریم، از تقریباً دو برابر شدن مصدومیت‌ها نسبت به وقفه ملی سال گذشته حکایت می‌کند.

در سری‌آ ۱۵ مصدومیت ثبت شد؛ در مقایسه با هفت مورد در سال ۲۰۲۵. بسیاری از تیم‌ها نیز دو برابر تعداد معمول بازی کردند. غیبت بازیکنان برتر می‌تواند کیفیت و جذابیت مسابقات را پایین بیاورد. لیگ برتر ایتالیا در مقابل، رویکرد ملایم‌تری در داوری و استفاده از کمک‌داور ویدیویی در پیش گرفته تا بازی‌ها سریع‌تر و جذاب‌تر شوند.

دی‌سیروو درباره فشردگی برنامه مسابقات گفت:

تقویم فوتبال اکنون به‌شدت فشرده است.

او درباره علت این فشردگی و وضعیت مسابقات داخلی افزود:

دلیل اصلی این است که فیفا و کنفدراسیون‌های قاره‌ای طی دو دهه گذشته شمار مسابقاتی را که برگزار می‌کنند دو برابر کرده‌اند. در همین مدت، تعداد بازی‌های رقابت‌های داخلی تقریباً ثابت مانده یا در بعضی موارد، مثل لیگ یک فرانسه که سه سال پیش از ۲۰ تیم به ۱۸ تیم کاهش یافت، کمتر شده است.

رئیس اتحادیه درباره محدودیت‌های بازیکنان، هواداران و پخش‌کنندگان نیز گفت:

بازیکنان ماشین نیستند. هواداران وقت و پول نامحدود ندارند. پخش‌کنندگان هم در بازاری رقابتی‌تر و پراکنده‌تر نمی‌توانند تا ابد هزینه‌های رو به افزایش را بپذیرند. لیگ‌های داخلی حتی آزادی انتخاب زمان مهم‌ترین بازی‌هایشان را ندارند. برای نمونه، این فصل رقابت‌های اروپایی در ۳۱ روز از ۳۸ روز مسابقه سری‌آ محدودیت برنامه‌ریزی ایجاد کرده‌اند. این وضعیت پایدار نیست.

تغییر قالب لیگ قهرمانان اروپا بیش از ۵۰ درصد به تعداد بازی‌ها افزود. مرحله لیگ تا ژانویه ادامه می‌یابد و یک دور پلی‌آف اضافی نیز در فوریه برگزار می‌شود. این گسترش به برگزارکنندگان فرصت داد حق پخش را با هزینه بیشتری عرضه کنند. در نتیجه، بخشی از بودجه پخش‌کنندگان که می‌توانست به لیگ‌های داخلی برسد، به حقوق پخش لیگ برتر انگلیس و لیگ قهرمانان اختصاص پیدا می‌کند.

دی‌سیروو درباره لیگ برتر انگلیس و اثر گسترش لیگ قهرمانان گفت:

لیگ برتر انگلیس در جذب سرمایه‌گذاری‌های بزرگ و بسیاری از بهترین بازیکنان جهان فوق‌العاده موفق بوده است.

او درباره پیامدهای لیگ قهرمانان گسترش‌یافته برای لیگ‌های داخلی ادامه داد:

لیگ قهرمانان گسترش‌یافته تقریباً همه تیم‌های قدرتمند رقابت‌های داخلی ما را کنار هم جمع می‌کند و قهرمانی‌های ملی را برای پخش‌کنندگان و مخاطبان بین‌المللی کم‌جاذبه‌تر می‌سازد. تناقض اینجاست که رقابت‌های بین‌المللی هرچه قدرتمندتر می‌شوند، قدرتشان را از باشگاه‌های ما می‌گیرند. اما اگر لیگ‌های داخلیِ پشتیبان این باشگاه‌ها را تضعیف کنیم، کل اکوسیستم فوتبال را فقیر خواهیم کرد.

او برای نشان دادن فاصله مالی میان باشگاه‌ها، به نمونه‌ای از فوتبال ایتالیا اشاره کرد:

یوونتوس طی یک دوره ۱۰ساله، فقط از محل توزیع درآمدهای تلویزیونی یوفا ۷۴۲ میلیون یورو دریافت کرد؛ درآمد روز مسابقه در این رقم نیست. اودینزه، باشگاهی با تاریخی پرافتخار، فقط ۸ میلیون یورو گرفت. شایستگی ورزشی باید پاداش بگیرد، اما نه به بهای ایجاد شکاف‌هایی مالی که پر کردنشان تقریباً ناممکن شود.

دی‌سیروو درباره اهمیت مسابقات داخلی گفت:

رقابت‌های داخلی قلب تپنده فوتبال‌اند و باید از آنها محافظت کرد. موفقیت فوتبال را نمی‌توان فقط با میلیاردهایی سنجید که بزرگ‌ترین رقابت‌های بین‌المللی تولید می‌کنند. باید دید آیا می‌توانیم نظامی سرزنده، رقابتی و غیرقابل‌پیش‌بینی را در همه سطوح حفظ کنیم یا نه.

درخواست جایگاه برابر در تصمیم‌گیری

پس از فروپاشی طرح سوپرلیگ در آوریل ۲۰۲۱، یوفا با گسترش لیگ قهرمانان و همکاری تجاری با اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا، امتیازهایی به باشگاه‌های بزرگ قاره داد. الکساندر چفرین، رئیس یوفا، در موقعیت قدرتمندی قرار گرفت. او در اکتبر گفت هر ۵۵ عضو این نهاد از او خواسته‌اند برای انتخاب مجدد در کنگره عادی پنجاه‌ویکم نامزد شود.

چفرین پیش‌تر سه دوره ریاست یوفا را بر عهده داشته است. زوونیمیر بوبان، مدیر فنی وقت این نهاد، نزدیک به سه سال پیش پس از تصویب تغییرات بحث‌برانگیز در محدودیت دوره‌های مدیریتی استعفا داد و آن تغییرات را «فراتر از درک» خواند. هم‌زمان، میگل مادورو، رئیس پیشین کمیته حکمرانی فیفا، صلاحیت اینفانتینو برای انتخاب مجدد را زیر سؤال برده است.

از دی‌سیروو پرسیده شد آیا رعایت محدودیت دوره‌ها با روح دموکراسی سازگار است. او پاسخ داد:

اصولاً بله.

او درباره ارزیابی خود از رهبری چفرین و عملکرد یوفا توضیح داد:

اما تعداد دوره‌های ریاست نباید تنها معیار سنجش یک رهبر باشد. نتیجه‌ها اهمیت دارند؛ اعتماد کسانی هم که یک سازمان نماینده آنهاست، مهم است. چفرین رهبری قدرتمند نشان داده است. یوفا در دوره ریاست او از منافع گسترده‌تر نظام فوتبال در نبردهای مهمی دفاع کرده، جایگاه نهادی‌اش را تقویت کرده و در بازاری که به‌سرعت تغییر می‌کند، به نتیجه‌های مالی چشمگیری رسیده است.

دی‌سیروو در ادامه به پیامدهای گسترش رقابت‌های اروپایی پرداخت:

در عین حال، گسترش رقابت‌های اروپایی فشار بیشتری بر تقویم گذاشته و فاصله رقابتی میان لیگ‌های داخلی را افزایش داده است.

اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا که ناصر الخلیفی، رئیس پاری‌سن‌ژرمن، ریاست آن را بر عهده دارد، در پی گسترش دامنه فعالیتش است. این نهاد در کپنهاگ اعلام کرد برای تبدیل شدن به «باشگاه‌های فوتبال جهان» اقدام می‌کند. اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا نیز با شکایتی نزد کمیسیون اروپا، رابطه انحصاری یوفا و این نهاد را به چالش کشیده است.

دی‌سیروو درباره جایگاه لیگ‌های داخلی در همکاری‌های یوفا گفت:

یوفا که اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا را شریک انحصاری خود انتخاب کرده، حالا باید همان سطح از به‌رسمیت‌شناختن و نفوذ را به لیگ‌های داخلی هم بدهد. لیگ‌های داخلی، برخلاف نهادهایی که عمدتاً منافع ثروتمندترین و قدرتمندترین باشگاه‌ها را نمایندگی می‌کنند، چارچوبی باثبات و دموکراتیک برای بازتاب منافع کل اکوسیستم فوتبال فراهم می‌آورند.

او درباره ارتباط پیش‌رو با این نهاد گفت:

به نشست بعدی هیئت‌مدیره اتحادیه باشگاه‌های فوتبال اروپا دعوت شده‌ام و آنجا فرصت دارم پروژه را با جزئیات بیشتری با رئیس این نهاد، ناصر الخلیفی، بررسی کنم.

رئیس اتحادیه لیگ‌های جهان درباره خواسته باشگاه‌های بزرگ و نقش مورد انتظار نهادش افزود:

قابل‌درک است که بزرگ‌ترین باشگاه‌ها بخواهند در شکل دادن به آینده صدای پررنگ‌تری داشته باشند. اما آینده را نمی‌توان فقط بر اساس منافع ثروتمندترین باشگاه‌ها طراحی کرد. اتحادیه لیگ‌های جهان تنها نهادی است که منافع همه باشگاه‌های حرفه‌ای را نمایندگی می‌کند. ما هم باید پشت همان میز بنشینیم تا تصمیم‌ها منافع کل بازی را بازتاب دهند.

دی‌سیروو در پایان درباره سرنوشت نظامی که فقط بر پایه خواسته قدرتمندترین باشگاه‌ها شکل بگیرد، گفت:

عقل سلیم پیروز خواهد شد. نظامی که فقط بر نیازهای قدرتمندترین بازیگرانش بنا شود، سرانجام به خود همان باشگاه‌ها هم آسیب می‌زند.

او در جمع‌بندی دیدگاهش درباره افزایش ثروت فوتبال گفت:

فوتبال روزبه‌روز ثروتمندتر می‌شود. مسئولیت ما این است که نگذاریم این ثروت فزاینده در نهایت خودِ بازی را فقیرتر کند.