یکی از تیمهای خیلی جالب تاریخ فوتبال اروپا؛ تیم ملی جمهوری دموکراتیک آلمان (آلمان شرقی / DDR). اتفاقاً تاریخش با سیاست و ساختار ورزشی کشورش خیلی گره خورده.
🇩🇪 آلمان شرقی؛ از ۱۹۵۲ تا ۱۹۹۰ ⚽ فدراسیون و لیگ از چه زمانی شکل گرفتند؟
بعد از جنگ جهانی دوم، فوتبال در منطقهٔ تحت اشغال شوروی دوباره سازماندهی شد. ساختار لیگ مرکزی آلمان شرقی از ۱۹۴۹ شکل گرفت و بعدها نام DDR-Oberliga را گرفت؛ این لیگ بالاترین سطح فوتبال آلمان شرقی بود و تا پایان عمر کشور ادامه داشت. اما فدراسیون مستقل فوتبال، یعنی DFV (Deutscher Fußball-Verband der DDR)، در ۱۷ و ۱۸ مه ۱۹۵۸ در برلین تشکیل شد. پیش از آن، فوتبال زیرمجموعهٔ «بخش فوتبال» ساختار ورزشی کشور بود. آلمان شرقی در سال ۱۹۵۲ عضو فیفا شد و در همان سال نخستین بازی رسمی ملیاش را انجام داد.
🇵🇱 اولین بازی ملی
۲۱ سپتامبر ۱۹۵۲، ورشو: لهستان ۳ – ۰ آلمان شرقی این نخستین بازی رسمی تاریخ تیم ملی DDR بود و حدود ۳۵ هزار نفر تماشاگر داشت. اولین بازی خانگی هم سال بعد مقابل بلغارستان بود که ۰–۰ تمام شد و حدود ۵۵ هزار نفر در ورزشگاه درسدن حضور داشتند. اولین پیروزی آلمان شرقی هم در سال ۱۹۵۵ مقابل رومانی به دست آمد؛ ۳–۲ در بخارست.
🏆 بزرگترین افتخار: طلای المپیک ۱۹۷۶
اگر بخواهیم فقط یک افتخار را انتخاب کنیم، بدون تردید:
🥇 مونترال ۱۹۷۶
آلمان شرقی در فینال، لهستان را ۳–۱ شکست داد و قهرمان فوتبال المپیک شد. این بزرگترین موفقیت تاریخ فوتبال آلمان شرقی بود. جالب اینکه قبل از آن هم تیم شرق آلمان در المپیک ۱۹۶۴ و ۱۹۷۲ مدال برنز گرفته بود و در ۱۹۸۰ مسکو نقره گرفت. البته یک نکته تاریخی مهم وجود دارد: مسابقات المپیک آن دوره با فوتبال حرفهای امروز قابل مقایسه نیست؛ کشورهای بلوک شرق میتوانستند از بازیکنان سطح بالای خود استفاده کنند، در حالی که بسیاری از کشورهای غربی با محدودیتهای آماتوری مواجه بودند.
🌎 جام جهانی؛ فقط یک بار!
این قسمت واقعاً عجیب است. آلمان شرقی بین ۱۹۵۸ تا ۱۹۹۰ در تمام دورههای مقدماتی جام جهانی شرکت کرد، اما فقط یک بار توانست به مرحلهٔ نهایی برسد: 🇩🇪 جام جهانی ۱۹۷۴ در آلمان غربی و این حضور تاریخی شد. آلمان شرقی در مرحلهٔ گروهی با: • 🇦🇺 استرالیا • 🇨🇱 شیلی • 🇩🇪 آلمان غربی همگروه شد. و شاهکارش را در بازی سوم انجام داد: آلمان شرقی ۱ – ۰ آلمان غربی گل معروف یورگن اشپارواسر (Jürgen Sparwasser) در هامبورگ. یعنی در تنها جام جهانی تاریخش، آلمان شرقی توانست آلمان غربیِ میزبان و قهرمان آیندهٔ جهان را شکست بدهد! بعد از آن، آلمان شرقی به مرحلهٔ دوم گروهی رفت، اما مقابل تیمهای بسیار قدرتمندی مثل هلند، برزیل و آرژانتین قرار گرفت و نتوانست به نیمهنهایی برسد. پس paradox جالب این تیم این است: فقط یک بار به جام جهانی رفت، اما همان یک بار، آلمان غربی را شکست داد. 😄
👑 بازیکنان بزرگ آلمان شرقی چند نفر واقعاً در تاریخ فوتبال DDR ماندگار شدند: ⭐ یواخیم اشترايش (Joachim Streich) یکی از بزرگترین مهاجمان تاریخ آلمان شرقی. ۱۰۲ بازی ملی و ۵۵ گل؛ رکورددار بازی و گل ملی DDR. ⭐ یورگن اشپارواسر همان مردی که گل تاریخی ۱۹۷۴ مقابل آلمان غربی را زد. ⭐ یورگن کروی (Jürgen Croy) دروازهبان بزرگ DDR؛ از ستارههای نسل ۱۹۷۰ و یکی از چهرههای اصلی تیم المپیک. ⭐ رینهارد هفنر (Reinhard Häfner) هافبک خلاق Dynamo Dresden و قهرمان المپیک ۱۹۷۶. ⭐ مارتین هوفمان از ستارههای Magdeburg و تیم طلایی مونترال؛ در فینال ۱۹۷۶ گل دوم را زد. ⭐ ابرهارد فوگل مهاجم/بال چپ بسیار معروف DDR؛ ۷۴ بازی ملی و ۲۵ گل و یکی از بهترین گلزنان تاریخ لیگ شرق. 🏟️ باشگاههای مهم اگر بخواهیم فوتبال باشگاهی آلمان شرقی را بشناسیم، چند اسم خیلی مهماند: Dynamo Dresden 1. FC Magdeburg FC Carl Zeiss Jena 1. FC Lokomotive Leipzig Hansa Rostock BFC Dynamo و اینجا یک نکته جذاب هست: فوتبال باشگاهی DDR فقط در داخل کشور مطرح نبود. مثلاً ماگدبورگ در ۱۹۷۴ قهرمان جام برندگان جام اروپا شد؛ یعنی فقط چند هفته قبل از جام جهانی ۱۹۷۴، یک باشگاه آلمان شرقی یک جام اروپایی مهم برده بود.
🇩🇪 پایان آلمان شرقی
بعد از سقوط دیوار برلین در ۱۹۸۹ و اتحاد دو آلمان در ۱۹۹۰، دیگر دلیلی برای ادامهٔ تیم ملی DDR وجود نداشت. آخرین بازی تاریخ تیم ملی آلمان شرقی در ۱۲ سپتامبر ۱۹۹۰ مقابل بلژیک برگزار شد و DDR آن بازی را ۲–۰ برد. بعد از اتحاد، فدراسیون فوتبال آلمان شرقی نیز در نوامبر ۱۹۹۰ منحل شد و ساختار فوتبال شرق وارد فوتبال متحد آلمان شد. در مجموع، تیم ملی DDR در طول عمرش ۲۹۳ بازی ملی انجام داد. و یک نکته جالب دیگر: بعد از اتحاد، چند بازیکن سابق DDR برای تیم ملی آلمان متحد هم بازی کردند؛ از جمله ماتیاس سامر و اولف کریستن. به نظرم اگر بخواهیم داستان آلمان شرقی را ادامه بدهیم، جذابترین قسمت بعدی جام جهانی ۱۹۷۴ است؛ مخصوصاً اینکه ببینیم در آن بازی تاریخی آلمان شرقی و غربی دقیقاً چه اتفاقی افتاد، گل اشپارواسر چطور زده شد و چرا بعد از آن، آلمان شرقی با وجود بردن همسایهاش نتوانست به نیمهنهایی برسد. ⚽🇩🇪