برنامهریزی مالی برای سفر خارجی فقط به محاسبه قیمت بلیت و هتل محدود نمیشود. هزینه رفتوآمد، خوراک، خرید، عوارض خروج و ارزی که قرار است در مقصد خرج کنید، همگی باید قبل از سفر در نظر گرفته شوند. یکی از گزینههایی که مسافران ایرانی در این مرحله بررسی میکنند، ارز مسافرتی است.
ارز مسافرتی سهمیهای است که براساس مقررات بانک مرکزی و از مسیر رسمی مرکز مبادله در اختیار مسافران واجد شرایط قرار میگیرد. شرایط این سهمیه، سقف قابل دریافت، زمان ثبت درخواست و شیوه تحویل ممکن است در طول زمان تغییر کند؛ بنابراین بهتر است پیش از هر سفر، آخرین مقررات را بررسی کنید.
طبق آخرین دستورالعمل عمومی اعلامشده و اطلاعاتی که در سال ۱۴۰۵ نیز همچنان برای این سرفصل مورد استناد قرار گرفته، ارز مسافرتی هوایی برای افراد بالای ۵ سال تا سقف سالانه معادل ۵۰۰ یورو قابل دریافت است. این سهمیه در سامانه فعلی برای سفرهای هوایی در نظر گرفته شده و ثبت درخواست نیز از هفت روز تقویمی قبل از تاریخ پرواز امکانپذیر است.
ارز مسافرتی چیست؟
ارز مسافرتی بخشی از ارز موردنیاز مسافر برای سفر خارجی است که از طریق سازوکار رسمی تعیینشده از سوی بانک مرکزی عرضه میشود.
در سازوکار فعلی، متقاضی سفر هوایی ابتدا درخواست خود را در سامانه ارز مسافرتی مرکز مبادله ثبت میکند. پس از تکمیل فرایند و پرداخت مبلغ ریالی و کارمزد، کد تحویل ارز صادر میشود و مسافر میتواند ارز خریداریشده را از بانک عاملی که هنگام ثبت درخواست انتخاب کرده دریافت کند. تحویل در فرودگاه بعد از عبور از کنترل گذرنامه انجام میشود.
براساس آخرین راهنمای منتشرشده، سقف سالانه برای هر شخص حقیقی بالای ۵ سال معادل ۵۰۰ یورو است و در سامانه فعلی ارز بهصورت دلار یا یورو قابل پرداخت است. مبلغ ریالی نیز براساس نرخ مرکز مبادله در زمان پرداخت محاسبه میشود؛ بنابراین نمیتوان یک قیمت ریالی ثابت برای ارز مسافرتی اعلام کرد.
برای بررسی جزئیتر روند، شرایط و تغییرات احتمالی میتوان پیش از سفر راهنمای ارز مسافرتی را هم مطالعه کرد و در نهایت اطلاعات روز را با سامانه و اطلاعیههای رسمی تطبیق داد.
چه زمانی باید برای ارز مسافرتی اقدام کرد؟
یکی از تغییرات مهم سازوکار فعلی این است که لازم نیست مدت زیادی قبل از سفر برای دریافت ارز اقدام کنید.
براساس راهنمای رسمی مرکز مبادله، ثبت درخواست از ۷ روز تقویمی قبل از تاریخ پرواز امکانپذیر است. یعنی اگر پرواز شما هنوز بیش از هفت روز فاصله دارد، باید تا ورود به این بازه صبر کنید.
اما این موضوع به معنای آن نیست که بهتر است کار را به چند ساعت قبل از پرواز موکول کنید. منطقیتر است بعد از ورود به بازه مجاز، درخواست را با فاصله مناسبی از روز سفر ثبت کنید تا اگر در اطلاعات، پرداخت یا انتخاب بانک عامل مسئلهای وجود داشت، فرصت بررسی داشته باشید.
فرایند ثبت درخواست غیرحضوری است و طبق راهنمای مرکز مبادله، برای خرید از طریق سامانه نیازی به مراجعه به شعب بانکهای عامل وجود ندارد.
پس ترتیب مناسب میتواند این باشد: ابتدا بلیت خارجی را قطعی کنید، سپس با ورود به بازه هفتروزه وضعیت سهمیه را بررسی و درخواست را ثبت کنید و در نهایت برای تحویل ارز در فرودگاه آماده باشید.
برای دریافت ارز مسافرتی چه مدارکی و اطلاعاتی لازم است؟
در فرایند جدید باید میان ثبت درخواست آنلاین و تحویل ارز تفاوت قائل شد. مرکز مبادله اعلام کرده که هنگام ثبت درخواست در سامانه نیازی به ارائه یا بارگذاری مدارک و مستندات سفر نیست و بررسی مدارک در فرودگاه انجام میشود. همچنین شماره تلفن همراه برای افراد بزرگسال باید به نام خود متقاضی باشد. برای متقاضیان ۵ تا ۱۸ سال، والدین میتوانند درخواست را به نام فرزند و با شماره تلفن همراه متعلق به خود ثبت کنند.
پرداخت مبلغ ریالی و کارمزد نیز باید با کارت بانکی متعلق به ثبتکننده درخواست انجام شود و امکان پرداخت با کارت فرد دیگری وجود ندارد.
برای روز سفر بهتر است مدارک و اطلاعات اصلی را در دسترس داشته باشید؛ از جمله گذرنامه معتبر، اطلاعات پرواز و کد تحویل ارز. خود سامانه نیز کنترل مدارک سفر را به مرحله فرودگاه موکول کرده است. فهرست دقیق مدارک موردنیاز را بهتر است درست پیش از سفر با آخرین دستورالعمل سامانه و بانک عامل انتخابشده تطبیق دهید، چون مقررات اجرایی میتوانند تغییر کنند.
پس از عبور از باجه کنترل گذرنامه، ارز فقط از خودپرداز ارزی یا باجه همان بانک عاملی قابل دریافت است که در زمان ثبت درخواست انتخاب شده؛ بانک دیگری در فرودگاه نمیتواند ارز ثبتشده برای شما را تحویل دهد.
ارز مسافرتی را در برنامه مالی کل سفر ببینید
۵۰۰ یورو ارز مسافرتی به این معنا نیست که بودجه ارزی یک سفر خارجی لزوما به همین مقدار محدود میشود. این رقم سقف سهمیه رسمی در این سرفصل است و مسافر باید هزینه واقعی مقصد را جداگانه محاسبه کند.
قبل از سفر بهتر است بودجه را به چند بخش تقسیم کنید:
- هزینه بلیت رفت و برگشت
- اقامت
- حملونقل فرودگاهی و شهری
- غذا و هزینههای روزمره
- تفریح و خرید
- بیمه سفر در صورت نیاز
- ویزا و هزینههای مربوط به مدارک، در صورت وجود
- عوارض خروج از کشور
- ارز موردنیاز در مقصد
نوع مقصد نیز اهمیت زیادی دارد. بودجه یک سفر چندروزه به یک کشور نزدیک با سفر طولانیتر به مقصدی گرانتر یکسان نیست.
از طرف دیگر، نرخ ریالی ارز مسافرتی ثابت نیست. طبق آخرین راهنمای مرکز مبادله، محاسبه بهای ارز و کارمزد براساس نرخ مرکز مبادله در زمان پرداخت انجام میشود؛ بنابراین بهتر است مبلغ موردنیاز برای خرید ارز را همان روز ثبت درخواست بررسی کنید.
بهترین زمان اقدام چه موقع است؟
از نظر قانونی، بازه ثبت درخواست از هفت روز قبل از پرواز آغاز میشود؛ اما از نظر برنامهریزی سفر بهتر است اولین ساعات روز پرواز را برای این کار انتخاب نکنید.
بعد از قطعیشدن بلیت و ورود به بازه مجاز، میتوانید سه کار را کنار هم انجام دهید:
ابتدا مطمئن شوید اطلاعات هویتی و تاریخ پرواز صحیح هستند. سپس مبلغ موردنیاز و بانک عامل را انتخاب کنید و پرداخت را انجام دهید. در مرحله آخر، کد تحویل را نگه دارید تا در فرودگاه به آن دسترسی داشته باشید.
مرکز مبادله همچنین اعلام کرده است که پس از خرید، در صورت دریافتنکردن ارز پیش از پرواز، تحت شرایط مشخص امکان دریافت آن تا ۳۰ روز پس از تاریخ پرواز وجود دارد؛ مشروط بر اینکه کد تحویل پیش از سفر صادر شده باشد و مدارک انجام سفر ارائه شود. با این حال، برای یک سفر عادی بهتر است برنامه را بر دریافت ارز در همان فرودگاه مبدأ تنظیم کنید و این امکان را راهحل شرایط استثنایی بدانید.
قبل از پرواز این چند مورد را دوباره کنترل کنید
ارز مسافرتی فقط یکی از کارهای پیش از سفر خارجی است. بهتر است چند روز قبل از پرواز یک چکلیست کوتاه داشته باشید.
گذرنامه: اعتبار گذرنامه و شرایطی را که کشور مقصد درباره حداقل اعتبار باقیمانده تعیین کرده بررسی کنید.
ویزا: اگر مقصد یا شرایط سفر نیاز به ویزا دارد، وضعیت آن باید قبل از خرید قطعی یا حرکت روشن باشد.
ترانزیت: در مسیرهای دارای توقف، مقررات کشور یا فرودگاه واسط را هم بررسی کنید.
ارز مسافرتی: کد تحویل، بانک عامل و روند دریافت در فرودگاه را در دسترس داشته باشید.
عوارض خروج: وضعیت پرداخت را قبل از حرکت به فرودگاه بررسی کنید.
بار: میزان بار مجاز و محدودیتهای همان ایرلاین را ببینید.
اطلاعات پرواز: ساعت حرکت، فرودگاه و ترمینال را یک بار دیگر کنترل کنید.
برای مطالعه موضوعات تکمیلی مانند مدارک، بار، انتخاب پرواز و نکات فرودگاهی، مجله پرواز اسنپ نیز مجموعهای از راهنماهای مربوط به سفر هوایی را در اختیار کاربران قرار میدهد.
برنامهریزی بلیت خارجی را قبل از ارز انجام دهید
از آنجا که امکان درخواست ارز مسافرتی به تاریخ پرواز وابسته است، یکی از اولین مراحل برنامه باید مشخصکردن پرواز باشد. هنگام انتخاب بلیت خارجی بهتر است فقط قیمت را نبینید. ساعت حرکت و رسیدن، مدت سفر، مستقیم یا با توقف بودن پرواز، ایرلاین، میزان بار و شرایط تغییر یا استرداد بلیت نیز روی تجربه و حتی هزینه کل سفر اثر دارند.
در بخش بلیط هواپیما خارجی اسنپ میتوان مبدا، مقصد، تاریخ سفر و تعداد مسافران را مشخص کرد و گزینههای موجود را بررسی کرد. بعد از قطعیشدن بلیت، تاریخ پرواز مبنای برنامهریزی چند کار دیگر میشود: رزرو اقامت، درخواست ارز مسافرتی، پرداخت عوارض خروج و تنظیم زمان حضور در فرودگاه.
به همین دلیل، بهتر است ارز و بلیت را دو فرایند جدا از هم نبینید. بلیت زمان سفر را مشخص میکند و ارز مسافرتی نیز باید در بازه تعیینشده پیش از همان پرواز درخواست شود.
ارز مسافرتی را به روز پرواز موکول نکنید
براساس مقررات فعلی، درخواست ارز مسافرتی هوایی از هفت روز قبل از پرواز امکانپذیر است، سقف سالانه برای افراد بالای پنج سال معادل ۵۰۰ یورو است و ثبت درخواست بهصورت آنلاین انجام میشود. ارز خریداریشده نیز در فرودگاه و پس از کنترل گذرنامه از بانک عامل منتخب تحویل میشود. اما مهمتر از دانستن این اعداد، جایدادن ارز مسافرتی در برنامه کلی سفر است.
ابتدا پرواز و تاریخ را قطعی کنید، مدارک مقصد را بررسی کنید، بودجه واقعی سفر را تخمین بزنید و بعد از ورود به بازه مجاز، فرایند ارز را انجام دهید. به این ترتیب، روز پرواز به جای پیگیری کارهای باقیمانده، بیشتر صرف مراحل معمول فرودگاه و شروع سفر خواهد شد. از آنجا که مقررات ارزی میتوانند تغییر کنند، درست پیش از انتشار یا اقدام نهایی، آخرین شرایط سامانه رسمی مرکز مبادله و اطلاعیههای بانک مرکزی را دوباره بررسی کنید.