جامی به بهای خاموش شدن شعله‌ی فروزان داوید ویا؛ تاریخچه جام جهانی باشگاه‌ها (قسمت هجدهم)

طرفداری | به‌مناسبت نزدیک شدن به مسابقات جام جهانی باشگاه‌های 2025، به مرور تاریخچه قدیمی و طولانی بازی‌های باشگاهی بین قاره‌ای که بعدها به جام باشگاه‌های جهان شهرت یافت، می‌پردازیم. 

در پایان سال 2013، تعداد قهرمانی‌های تیم‌های اروپایی در جام باشگاه‌های جهان به عدد 6 رسید و تیم‌های آمریکای جنوبی، چهارمین و آخرین قهرمانی‌شان در این مسابقات را تجربه کردند. 

قسمت‌های پیشین تاریخچه جام بین‌ قاره‌ای

1. خشم برنابئو، قدرت‌نمایی رئال مادرید و ظهور سلطان پله (1960 تا 1962)
2. دنیا زیر پای اینتر با سبک نوین هررا (1963 تا 1965)
3. رئال مادرید یا منچستریونایتد فرقی ندارد، اروپا تسلیمِ آمریکای جنوبی (1966 تا 1968)
4. خشونت آرژانتینی‌ها، دستگیری بازیکن میلان و ترس آژاکس (1969 تا 1971)
5. مأموریت ناکام «کُشتن» کرویف و قهرمانی خاص اتلتیکو مادرید (1972 تا 1974)
6. بایرن مونیخِ افسانه‌ای طعم قهرمانی را چشید (1975 تا 1977)
7. مالمو سوئد - المپیا پاراگوئه؛ باورتان می‌شود این یک فینال جهانی بود؟ (1978 تا 1980)
8. انگلیسی‌ها آن‌قدر که فکر می‌کنید قوی نبودند (1981 تا 1983)
9. یوونتوس اولین قهرمان تمام جام‌های جهان (1984 تا 1986)
10. شروع حکمرانی میلان آریگو ساکی (1987 تا 1989)
11. ناکامی بارسلونا در اولین حضور (1990 تا 1992)
12. باختن میلان به تیم‌های دست‌کم گرفته‌شده قصه غریبی نیست (1993 تا 1995)
13. یوونتوس، دورتموند و رئال مادرید، شروع سلطه اروپا (1996 تا 1998)
14. اولین دوره جام باشگاه‌های جهان، سرافکندگی رئال مادرید و منچستریونایتد (1999 تا 2000)
15. پورتوی ساخت مورینیو، آخرین قهرمان جام بین قاره‌ای (2001 تا 2004)
16. از میلان تا سپاهان (2005 تا 2007)
17. نامش مسی است و تاریخ را می‌نویسد (2008 تا 2010)

جام باشگاه‌های جهان 2011 | سانتوس 0-4 بارسلونا؛ راحت‌ترین قهرمانی ممکن

پس از دو سال برگزاری جام باشگاه‌های جهان در امارات، مجدداً این بازی‌ها به یوکوهامای ژاپن برگشت؛ این در حالی بود که سونامی و زلزله بزرگ آن سال در ژاپن هم نتوانست مانع میزبانی این کشور شود. این دوره از مسابقات هم متشکل از هفت تیم بود:

• بارسلونا (قهرمان لیگ قهرمانان اروپای 11-2010)، سانتوس برزیل (قهرمان کوپا لیبرتادورس 2011)، مونتری مکزیک (قهرمان لیگ قهرمانان کونکاکاف 11-2010)، السد قطر (قهرمان لیگ قهرمانان آسیای 2011)، اسپرانس تونس (قهرمان لیگ قهرمانان آفریقای 2011)، کاشیوا ریسول (میزبان، قهرمان جی‌لیگ ژاپن فصل 2011)، اوکلندسیتی نیوزیلند (قهرمان لیگ قهرمانان اقیانوسیه 11-2010)

در دور مقدماتی، کاشیوا ریسولِ میزبان به راحتی از سد اوکلندسیتی گذشت و حریف مونتری مکزیک شد. ژاپنی‌ها در یک‌چهارم نهایی در ضربات پنالتی از مونتری مکزیک عبور کردند تا به نیمه‌نهایی برسند. در دیگر بازی این مرحله، السد قهرمانِ آسیا -که اصلاً رفت و برگشت به سپاهان ایران باخته بود و با بازیِ غیرمجاز رحمان احمدی فینالیست و قهرمان شد- موفق شد 2-1 مقابل اسپرانس، قهرمان آفریقا پیروز شود و حریف بارسلونا شود.

در بازی اول نیمه‌نهایی، کاشیوا ریسول با حساب 3-1 مقابل سانتوس، قهرمان کوپالیبرتادورس با حضور نیمار جوان شکست خورد و راهی دیدار رده‌بندی شد. در دیگر بازی این مرحله هم بارسلونای مخوف پپ گواردیولا با گلزنی بازیکنان ذخیره‌اش یعنی آدریانو، سیدو کیتا و مکسول به پیروزی 4-0 مقابل السد دست یافت اما در این بازی بود که شکستگی پای داوید ویا او را ماه‌ها خانه‌نشین کرد و این مهاجم گلزن بارسلونا و تیم ملی اسپانیا دیگر نتوانست به اوج خود برگردد. 

در بازی رده‌بندی، کار کاشیوا ریسول و السد پس از تساوی بدون گل به ضربات پنالتی رسید که السد با پیروزی 5-3 به مقام سوم بازی‌ها رسید. در فینال هم بارسلونا برد آسانی مقابل سانتوس کسب کرد و با تکرار پیروزی 4-0 برای مرتبه دوم فاتح این تورنمن شد؛ در این بازی، مسی بریس کرد و ژاوی و سسک فابرگاس گلزنی کردند. 

آدریانو و لیونل مسی با زدن دو گل، مشترکاً آقای گل شدند و توپ طلای بازی‌ها هم به لیونل مسی، بهترین بازیکن بارسلونا رسید. 

جام باشگاه‌های جهان 2012 | کورینتیانس 1-0 چلسی؛ این آخریش بود!

بازهم یوکوهامای ژاپن از جام باشگاه‌های جهان میزبانی کرد و این هفت تیم به این تورنمنت راه یافتند:

چلسی (قهرمان لیگ قهرمانان اروپای 12-2011)، کورینتیانس برزیل (قهرمان کوپا لیبرتادورس 2012)، مونتری مکزیک (قهرمان لیگ قهرمانان کونکاکاف 12-2011)، اولسان هیوندای کره جنوبی (قهرمان لیگ قهرمانان آسیای 2012)، الاهلی مصر (قهرمان لیگ قهرمانان آفریقای 2012)، سنفریس هیروشیما ژاپن (میزبان، قهرمان جی‌لیگ ژاپن فصل 2012)، اوکلندسیتی نیوزیلند (قهرمان لیگ قهرمانان اقیانوسیه 12-2011)

به رسم سالیان گذشته، نماینده میزبان و قهرمان اقیانوسیه در دور مقدماتی به مصاف هم رفتند که مطابق انتظار، اوکلندسیتی شکست خورد و سنفریس هیروشیما با برتری 2-0 حریف الاهلی مصر شد. اگرچه زور ژاپنی‌ها به قهرمان آفریقا نرسید و الاهلی با برد 2-1 راهی نیمه‌نهایی شد. در دیگر بازی این مرحله هم اولسان هیوندای، نماینده مقتدری برای آسیا نبود و مونتری مکزیک با پیروزی 3-1 حریف چلسی با سرمربیگری موقت رافائل بنیتس شد.

در نیمه‌نهایی، کورینتیانس برزیل با کسب پیروزی 1-0 از سد الاهلی گذشت تا فینالیست شود و چلسی هم یک برد راحت 3-1 مقابل مونتری مکزیک به دست آورد. در رده‌بندی، مونتری مکزیک با پیروزی 2-0 مقابل الاهلی به مقام سوم دست یافت.

در بازی فینال، خلاف پیش‌بینی‌ها اتفاقی غیرمنتظره افتاد و قهرمان اروپا پس از 6 سال مقابل قهرمان کوپا لیبرتادورس تن به شکست داد. کورینتیانس با تک گل پائولو گوئررو، مهاجم سرشناس پرویی با حساب یک بر صفر بر چلسی غلبه کرد تا برای دومین بار در تاریخ و پس از سال 2000 به قهرمانی جام باشگاه‌های جهان برسد. از 16 دسامبر 2012 تاکنون، هیچ تیمی از قاره آمریکای جنوبی و حتی خارج از قاره اروپا، نتوانسته به قهرمانی جام باشگاه‌های جهان برسد. کورینتیانس، آخرین تیم غیر اروپایی فاتح جام باشگاه‌های جهان است.

آقای گل‌های تورنمنت هم غیرمنتظره بودند؛ سزار دلگادو از مونتری مکزیک و هیساتو ساتو از سنفریس هیروشیما با 3 گل، مشترکاً بهترین گلزن مسابقات شدند و توپ طلای بازی‌ها هم به کاسیو، دروازه‌بان کورینتیانس رسید. 

جام باشگاه‌های جهان 2013 | بایرن مونیخ 2-0 رجا کازابلانکا؛ شروع یک سلطه بزرگ

برای اولین بار در تاریخ، جام باشگاه‌های جهان خارج از قاره آسیا برگزار شد و با اعلام فیفا، میزبانی دوره‌ی 2013 جام باشگاه‌های جهان به مراکش رسید تا شهرهای اکادیر و مراکش، میزبان رقابت‌ها شوند. اگرچه فرمت مسابقات همچنان هفت تیمی بود و این تیم‌ها شرکت کردند:

بایرن مونیخ (قهرمان لیگ قهرمانان اروپای 13-2012)، اتلتیکو مینیرو برزیل (قهرمان کوپا لیبرتادورس 2013)، مونتری مکزیک (قهرمان لیگ قهرمانان کونکاکاف 13-2012)، گوانگژو اورگرانده چین (قهرمان لیگ قهرمانان آسیای 2013)، الاهلی مصر (قهرمان لیگ قهرمانان آفریقای 2013)، رجا کازابلانکا (میزبان، قهرمان لیگ مراکش فصل 13-2012)، اوکلندسیتی نیوزیلند (قهرمان لیگ قهرمانان اقیانوسیه 13-2012)

پای ثابت رقابت‌ها مثل همیشه در دور مقدماتی حذف شد و رجا کازابلانکا، مسیر رؤیایی‌اش را با برد 2-1 مقابل اوکلندسیتی شروع کرد. در ادامه تیم میزبان موفق شد در وقت‌های اضافه، بر مونتری مکزیک، تیم سوم دوره‌ی گذشته پیروز شود و به نیمه‌نهایی برسد. در دیگر بازی یک‌چهارم نهایی، گوانگژوی چین 2-0 مقابل الاهلی مصر پیروز شد تا حریف بایرن مونیخ، فاتح سه‌گانه شود. 

بایرن مونیخ با گل‌های ریبری، مانژوکیچ و گوتسه به راحتی بر تیم چینی تحت هدایت مارچلو لیپی پیروز شد تا به فینال برسد. در آن سو هم رجا کازابلانکا با پیروزی 3-1 مقابل اتلتیکو مینیرو، قهرمان کوپا لیبرتادورس شگفتی مهمی خلق کرد و به دومین آفریقایی فینالیست تاریخ جام باشگاه‌های جهان تبدیل شد. 

در بازی رده‌بندی، مینیرو افتضاح دور قبل را با پیروزی 3-2 مقابل گوانگژو جبران کرد و سوم شد. در فینال هم بایرن مونیخ به رقم حمایت تماشاگران مراکشی از تیم خود، در همان اوایل بازی کار را تمام کرد و با گل‌های دانته و تیاگو آلکانتارا در دقایق 7 و 22، قهرمان جام باشگاه‌های جهان شد. 

این دوره از بازی‌ها، چهار بازیکن دو گله از جمله رونالدینیو را داشت که به‌طور مشترک بهترین گلزن مسابقات شدند و توپ طلای بازی‌ها به فرانک ریبری از بایرن مونیخ رسید.