طرفداری | دیدیه دشان (Didier Deschamps) زاده 15 اکتبر 1968 در شهر بایون فرانسه است. او در پست‌های هافبک میانی و دفاعی بازی می‌کرد. دیدیه فرزند پیر دشان، نقاش ساختمان و بازیکن آماتور باشگاه راگبی «بیاریتس المپیک» و ژانت دشان، فروشنده کاموا بود. دیدیه که در محله لاشپایه بزرگ شده بود، دانش‌آموزی منظم و کوشا در مدرسه بود که در اوقات فراغت خود، به همراه هم‌سالانش فوتبال بازی می‌کرد اما علاقه‌ای به حضور در باشگاه‌های فوتبال نداشت. شوک زندگی به دیدیه، درگذشت برادرش، فیلیپ، در سن 22 سالگی، بر اثر سقوط هواپیمای 1919 ایرفرانس بود که تأثیر بسیار زیادی بر او گذاشت.

 

ثبت‌نام در مدرسه کاتولیک سنت برنارد باعث شد تا دیدیه در کنار هم‌سالانش، ورزش‌های مختلفی مثل شنا، دوی صحرایی و نیمه استقامت، پرش طول، هندبال و راگبی را بازی کند. او که قهرمان دوی 1000 متر مدرسه شده بود، پس از امتحان ورزش پدری خود یعنی راگبی، در 11 سالگی تصمیم گرفت تا فوتبال را جدی‌تر از سایر ورزش‌ها ادامه دهد. او در سال 1976 راهی تیم‌های پایه بایون شد و خیلی زود با فیزیک مناسب، قدرت رهبری و گلزنی خود به عنوان مهاجم، مورد توجه مربیانش قرار گرفت. دشان که به پیراهن تیم ملی نوجوانان فرانسه رسیده بود، در سال 1983، پیشنهادات فراوانی را دریافت کرد اما تسهیلات تحصیلی حضور در نانت، او را به پوشیدن پیراهن این باشگاه رساند. دشان در سال 1985 به تیم اصلی نانت رسید و در روزهای نخستین حضورش در رده بزرگسالان، سختی‌های بسیاری از جمله آزار و اذیت بازیکنان بزرگتر و تجربه فضای بی‌رحم بزرگسالی را متحمل شد. نخستین بازی او برای تیم بزرگسالان نانت، دیدار هفته 13 برابر برست بود. در حالی که دیدیه بازیکن ثابت بهترین خط دفاعی لیگ ذخیره‌ها با تیم ذخیره نانت بود، تنها در هشت بازی فصل 86-1985 به میدان رفت.

 

پس از 22 بازی فصل 87-1986، دشان به بازیکن ثابت ترکیب نانت در فصل 88-1987 تبدیل شد و در حالی که موفق به گلزنی برابر مارسی و نیورت شده بود، آمار 33 بازی و دو گل را به ثبت رساند. با ورود میروسلاو بلاژویچ به نانت، دشان به بازوبند کاپیتانی نانت رسید و در یک فصل و نیم بعدی، آمارهای 41 بازی و یک گل در فصل 89-1988 و 19 بازی و یک گل در فصل 90-1989 را به ثبت رساند. کاپیتان 20 ساله نانت، در نقل و انتقالات ژانویه 1990، با مبلغی معادل 550 هزار یورو راهی مارسی شد که زیرنظر برنارد تاپی، جاه‌طلبی‌های فراوانی را داشت. او در نخستین بازی خود در هفته 20 لیگ فرانسه، بلافاصله برابر تیم سابقش یعنی نانت قرار گرفت و ماجراجویی در جنوب فرانسه را آغاز کرد. بریس برابر آژاکسیو در جام حذفی فرانسه نشان داد که دشان، علاوه بر رهبری خط دفاعی، راه گلزنی را نیز بلد است. او در پایان شش ماه نخست همکاری با مارسی، آمار 26 بازی، چهار گل و یک پاس گل را به ثبت رساند و در حالی که نخستین حضورش در جام باشگاه‌های اروپا را تجربه کرد، به قهرمانی لیگ فرانسه نیز دست یافت.

 

در سال 1990، مارسی تصمیم گرفت تا مدافع تازه‌وارد خود را به مدت یک فصل به بوردو قرض دهد. دشان که در بدو ورود به بوردو با جراحی عضله سه سر ران روبه‌رو شد، زیرنظر سه مربی در این باشگاه فعالیت کرد و به آمار 35 بازی و سه گل رسید. او در این فصل دروازه باشگاه‌هایی مثل پاری سن ژرمن، نیس و سن اتین را باز کرد و یکی از بهترین‌های بوردو بود. پس از این فصل، تاپی قصد داشت تا دشان را راهی پاری سن ژرمن کرده و ژوسلین آنگلوما را از این باشگاه خریداری کند اما تعصب دشان روی مارسی باعث شد تا او تلاش‌های زیادی را برای بقا در جنوب داشته باشد. پافشاری دشان جواب داد و او به رکن دفاعی مارسی در فصل 92-1991 که با قهرمانی فرانسه به پایان رسید، تبدیل شد؛ دشان در این فصل، آمار 40 بازی و چهار گل را به ثبت رساند. در فصل 93-1992، دشان و مارسی به قهرمانی مهم دیگری، این بار در لیگ قهرمانان اروپا رسیدند و این مهم با بازوبند کاپیتانی این بازیکن در فینال اروپا برابر میلان رقم خورد. دشان در 50 بازی این فصل به میدان رفت و به یک گل و چهار پاس گل رسید. با وجود رسوایی برنارد تاپی در مارسی، دشان یک فصل دیگر در این باشگاه باقی ماند و در 38 بازی به میدان رفت.

 

در سال 1994 که لوچانو موجی در پی پایان دادن به سلطه میلان در ایتالیا بود، دشان با مبلغی معادل 5.5 میلیون یورو راهی یوونتوس شد تا بانوی پیر را تقویت کند. جراحی تاندون آشیل در هفته‌های نخست قرارداد با یوونتوس، کار دشان در ماجراجویی ایتالیایی‌اش را بسیار سخت کرد اما این بازیکن، پس از رسیدن به ترکیب یوونتوس در هفته 20 سری‌آ، با نمایش درخشان خود، سختی‌های اولیه را به فراموشی سپرد. در فصلی که دستاوردهایی چون قهرمانی در سری‌آ و جام حذفی ایتالیا به دست آمد، او در 23 بازی فصل به میدان رفت و به یک گل برابر پارما رسید. در فصل 96-1995، دشان به عنصری مهم در کمربند خط میانی یوونتوس، در کنار آنتونیو کونته تبدیل شد و توانست تا در نخستین فصل بدون مصدومیت در یوونتوس، دومین قهرمانی خود در لیگ قهرمانان اروپا را به دست بیاورد. 40 بازی، دو گل و سه پاس گل از دشان که شامل تک‌گل پیروزی‌بخش‌اش برابر آتالانتا در سری‌آ می‌شد، حاصل کار او در این فصل بود. دشان سه فصل دیگر با بانوی پیر همکاری کرد و به آمارهای 41 بازی، یک گل و چهار پاس گل در فصل 97-1996، 34 بازی و سه پاس گل در فصل 98-1997 و 40 بازی و دو پاس گل در فصل 99-1998 رسید. او در مدت زمان همکاری خود با یوونتوس به افتخاراتی چون سه اسکودتو (قهرمانی سری‌آ)، دو سوپرکاپ ایتالیا و یک قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا، جام میان‌قاره‌ای و جام حذفی ایتالیا دست یافت. او در سال 1996، بهترین بازیکن فصل یوونتوس شده بود.

 

بروز اختلاف با مارچلو لیپی، سرمربی وقت یوونتوس که با دشان افتخارات بسیاری را به دست آورده بود، باعث شد تا این بازیکن در مسیر جدایی از یوونتوس قرار گیرد. حضور جانلوکا ویالی به عنوان سرمربی در چلسی باعث شد تا دشان، دعوت دوست قدیمی خود را قبول کرده و پیراهن آبی را برتن کند. او در نخستین بازی خود برابر ساندرلند به میدان رفت و تا پایان فصل به کلیدی‌ترین بازیکن چلسی تبدیل شد. دشان با چلسی به مرحله یک‌چهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا رسید و در این تورنمنت، دروازه هرتابرلین را باز کرد. پس از یک گل و یک پاس گل در 46 بازی با چلسی، دشان با مبلغی معادل 3.5 میلیون یورو راهی والنسیا شد تا چلسی را مشمول 1.5 میلیون یورو سود کند. حضور بازیکنانی مانند روبن باراخا و دیوید آلبلدا، در کنار برخی مشکلات فیزیکی، کار دشان در اسپانیا را سخت کرد اما این بازیکن، در حالی که نقش محوری در والنسیا نداشت، به همراه این باشگاه به فینال لیگ قهرمانان صعود کرد و پس از شکست از بایرن مونیخ، نایب قهرمانی آن را تجربه کرد. دشان که تنها در 21 بازی برای تیم جدیدش بازی کرده بود، در سال 2001 و در سن 33 سالگی، از دنیای فوتبال خداحافظی کرد.

 

نخستین بازی ملی این بازیکن برای تیم ملی فرانسه، دیدار سال 1989 این کشور برابر یوگسلاوی بود. پس از تجربه نخستین گل‌های ملی برابر اسکاتلند، قبرس و آلمان شرقی، دشان به نخستین تورنمنت ملی خود در یورو 1992 اعزام شد و در سه بازی به میدان رفت. دشان یکی از ستاره‌های فرانسه در راه رسیدن به یورو بود اما در این تورنمنت، موفقیتی کسب نکرد. او یکی از اعضای فرانسه در بزرگترین ناکامی‌شان یعنی عدم صعود به جام جهانی 1994 بود اما در پوست‌اندازی بعدی این کشور برای یورو 1996، بازوبند کاپیتانی آن‌ها را به دست آورد. او به همراه فرانسه تا مرحله نیمه نهایی یورو پیش‌روی کرد و در تنها دیداری که حضور نداشت، فرانسه بازی را به جمهوری چک واگذار کرد و از رسیدن به فینال یورو محروم شد. دشان که به کاپیتانی مورد احترام در ترکیب فرانسه تبدیل شده بود، رهبر قهرمانان جام جهانی 1998 شد و فقط دیدار سوم مرحله گروهی برابر دانمارک را در ترکیب این تیم افسانه‌ای حضور نداشت. او سپس قهرمانی دیگری را به عنوان کاپیتان فرانسه در یورو 2000 با حضور در شش بازی به دست آورد و به یکی از کاپیتان‌های موفق تاریخ فوتبال فرانسه تبدیل شد. او سپس رکورد مانوئل آموروس را در تعداد بازی‌های ملی شکست و به نخستین صدتایی فرانسوی‌ها در رده ملی تبدیل شد. پس از حضور در دیدار برابر انگلیس در سال 2000، دشان دیگر در رده ملی دیده نشد و با 103 بازی، چهار گل و 13 پاس گل به این ماجراجویی خاتمه داد. قدرت رهبری فوق‌العاده دشان در کنار هوش تاکتیکی بالا، بازی‌خوانی قوی، استقامت بالا و خستگی‌ناپذیری، از دشان یک هافبک باکلاس و سطح یک ساخته بود. گرفتن توپ و تخریب بازی رقیب، در کنار رساندن توپ به بازیکنان خلاق و بازیساز تیم، باعث شد تا دشان در دوران بازی به «آب‌رسان» ملقب شود؛ این لقب در ابتدا توسط اریک کانتونا به این بازیکن داده و بعدها به سمبل بازیکنان فداکار تبدیل شد. او پس از پایان فوتبال به مربیگری روی آورد و دستاوردهای قابل توجهی را در این ماجراجویی کسب کرد.   

 

از سری خاطرات فوتبالی