قیمت طلای ۱۸ عیار در بازار ایران فقط یک نرخ برای خرید زیورآلات نیست؛ این عیار عملاً یکی از مهمترین معیارهای قیمتگذاری طلا در بازار به شمار میرود. طلای ۱۸ عیار هم در بخش بزرگی از زیورآلات استفاده میشود و هم مبنای ارزشگذاری طلای آبشده قرار میگیرد؛ به همین دلیل تغییرات آن برای خریداران، فروشندگان و سرمایهگذاران اهمیت زیادی دارد. اما چرا در ایران ۱۸ عیار تا این اندازه رایج شده و چه تفاوتی با طلای خالص دارد؟!
در این مطلب با ویژگیها و کاربردهای طلای ۱۸ عیار و دلیل ترکیب آن با فلزات دیگر آشنا میشوید تا بهتر بدانید عددی که بهعنوان قیمت طلا میبینید، دقیقاً چه چیزی را نشان میدهد. اگر قصد خرید طلا یا سرمایهگذاری دارید، ادامه مطلب را بخوانید تا انتخاب آگاهانهتری داشته باشید.
طلای ۱۸ عیار چیست؟
طلای ۱۸ عیار یکی از رایجترین انواع طلا در بازار ایران است که ۷۵ درصد وزن آن را طلای خالص و ۲۵ درصد باقیمانده را فلزات دیگری مانند مس، نقره یا روی تشکیل میدهند. عدد ۱۸ از مقیاس ۲۴تایی عیار به دست میآید؛ یعنی از ۲۴ بخش آلیاژ، ۱۸ بخش طلای خالص است. بنابراین خلوص طلای ۱۸ عیار برابر با ۷۵ درصد یا ۷۵۰ در هزار است.
برای مثال، اگر یک قطعه طلای ۱۸ عیار ۱۰ گرم وزن داشته باشد، حدود ۷٫۵ گرم آن طلای خالص و ۲٫۵ گرم دیگر از فلزات آلیاژی تشکیل شده است.
البته این به معنی کمارزش بودن بخش باقیمانده نیست؛ اضافهکردن فلزات دیگر باعث میشود طلا از حالت بسیار نرم و شکننده خارج شود و برای ساخت زیورآلات و استفاده روزمره مقاومت بیشتری داشته باشد.
|
عیار |
درصد طلای خالص |
خلوص در هزار |
|
۲۴ عیار |
حدود ۹۹٫۹ درصد |
۹۹۹ |
|
۲۲ عیار |
حدود ۹۱٫۶ درصد |
۹۱۶ |
|
۱۸ عیار |
۷۵ درصد |
۷۵۰ |
|
۱۴ عیار |
حدود ۵۸٫۵ درصد |
۵۸۵ |
|
۱۰ عیار |
حدود ۴۱٫۷ درصد |
۴۱۷ |
دلیل اهمیت طلای ۱۸ عیار در ایران این است که بخش بزرگی از زیورآلات بازار با این عیار ساخته میشوند و قیمتگذاری بسیاری از معاملات طلا نیز بر پایه قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار انجام میشود. حتی در معاملات طلای آبشده نیز دانستن عیار و تبدیل آن به خلوص ۱۸ عیار برای محاسبه ارزش اهمیت دارد.
در نتیجه، وقتی قیمت طلای 18 عیار را مشاهده میکنید، در واقع با قیمت طلایی با خلوص ۷۵ درصد سروکار دارید. در ادامه، کاربردهای این عیار را بررسی میکنیم تا ببینیم چرا برای ساخت محصولات مختلف طلا انتخاب میشود و چه ویژگیهایی آن را کاربردی کرده است.
کاربردهای طلای ۱۸ عیار
طلای ۱۸ عیار به دلیل ترکیب مناسب خلوص و استحکام، در بخشهای مختلف بازار طلا استفاده میشود. مهمترین کاربردهای آن عبارتاند از:
· ساخت زیورآلات و جواهرات
· ساخت پایه نگین و جواهرات گرانبها
· طلای آبشده برای سرمایهگذاری و پسانداز
· خرید مصنوعات طلا با هدف حفظ ارزش دارایی
· معاملات و پساندازهای خرد در بازار طلا
همانطور که میدانید، انگشتر، دستبند، گردنبند، گوشواره و بسیاری از مصنوعات طلا در ایران با عیار ۱۸ ساخته میشوند. این عیار از یک طرف درصد قابلتوجهی طلای خالص دارد و از طرف دیگر به دلیل وجود فلزات آلیاژی، نسبت به طلای خالص مقاومتر است. همین ویژگی باعث شده برای استفاده روزمره و ساخت زیورآلات انتخاب مناسبی باشد.
استحکام بیشتر طلا ۱۸ عیار در مقایسه با طلای خالص نیز آن را برای ساخت پایه و بخشهایی از جواهرات که باید نگین را محکم نگه دارند، کاربردی میکند. البته ترکیب فلزات آلیاژی میتواند با توجه به نوع طلا و رنگ موردنظر متفاوت باشد.
بهعلاوه، یکی از مهمترین کاربردهای طلای ۱۸ عیار در بازار ایران، طلای آبشده است. طلای آبشده پس از ذوب مصنوعات طلا و مشخصشدن عیار آن، در بازار خریدوفروش میشود. این نوع طلا، اگر از فروشنده معتبر و همراه با فاکتور، اطلاعات ریگیری و امکان استعلام عیار خریداری شود، به دلیل نداشتن اجرت ساختِ مصنوعات، میتواند گزینهای مناسب برای سرمایهگذاری و پسانداز باشد (خصوصاً که اغلب میتوان با یکی دو درصد یا حتی پایینتر آن را خریداری کرد).
برخی افراد هم به جای استفاده صرفاً زینتی، طلا را با هدف حفظ ارزش پول خریداری میکنند. در این حالت، توجه به اجرت ساخت، مالیات و اختلاف قیمت خرید و فروش اهمیت زیادی دارد؛ چون این هزینهها میتوانند روی بازده واقعی سرمایهگذاری اثر بگذارند.
در مجموع، طلای ۱۸ عیار هم در بازار مصرف و هم در بازار سرمایه جایگاه مهمی دارد؛ اما هزینههای جانبی و شرایط خرید در هر کاربرد متفاوت است. اگر هدف شما سرمایهگذاری است، شناخت تفاوت طلای آبشده با مصنوعات میتواند در انتخاب گزینه مناسب بسیار مهم باشد. در ادامه بررسی میکنیم چرا طلا با فلزات دیگر آلیاژ میشود و این کار چه تأثیری بر مقاومت، رنگ و کاربرد طلا دارد.
چرا طلا با فلزات دیگر آلیاژ میشود؟
طلای خالص یا ۲۴ عیار، فلزی نرم و شکلپذیر است و اگر بدون ترکیب با فلزات دیگر استفاده شود، در برابر خطوخش، فشار و تغییر شکل مقاومت کمتری دارد. به همین دلیل، برای ساخت بیشتر زیورآلات، مقداری فلز دیگر به طلا اضافه میشود تا آلیاژی با ویژگیهای مناسبتر به دست بیاید. در طلای ۱۸ عیار، ۷۵ درصد ترکیب را طلای خالص و ۲۵ درصد باقیمانده را فلزات آلیاژی تشکیل میدهند.
مهمترین دلایل آلیاژ کردن طلا عبارتاند از:
· افزایش استحکام
· تغییر و کنترل رنگ
· بهبود قابلیت شکلدهی
· افزایش دوام برای استفاده روزمره
· مقاومت بیشتر در برابر خطوخش و ضربه
فلزاتی مانند مس، نقره، روی و پالادیوم میتوانند در ترکیب آلیاژ طلا استفاده شوند. نوع و مقدار این فلزات روی ویژگی نهایی طلا اثر میگذارد؛ برای مثال، ترکیبهای متفاوت میتوانند رنگ زرد، سفید یا رزگلد ایجاد کنند. بنابراین ممکن است دو قطعه طلا هر دو ۱۸ عیار باشند، اما از نظر رنگ، سختی و مقاومت تفاوتهایی داشته باشند.
اگر هدف شما خرید برای استفاده است، بهتر است فقط ظاهر و جلوه طلا را معیار قرار ندهید و به مواردی نظیر نوع آلیاژ، مقاومت، رنگ و ماندگاری، حساسیت احتمالی پوست و غیره هم توجه کنید.
اما اگر هدف اصلی پسانداز و سرمایهگذاری باشد، انتخاب میتواند متفاوت باشد. طلای ۱۸ عیار آبشده، در صورت خرید از منبع معتبر و همراه با عیارسنجی و مدارک قابل استعلام، یکی از گزینههای رایج بازار است. طلای زینتی دستدوم یا کهنه نیز میتواند گزینه دیگری باشد؛ چون معمولاً اجرت ساخت ندارد و در نتیجه هزینه اولیه آن نسبت به طلای نو پایینتر است.
در خرید طلای نو، علاوه بر ارزش خود طلا، اجرت ساخت و سود فروشنده و مالیات مربوط به بخشهای مشمول نیز میتواند روی مبلغ نهایی اثر بگذارد؛ در حالی که در طلای دستدوم و آبشده، ساختار هزینه متفاوت است. بنابراین اگر هدف شما حفظ ارزش پول است، قبل از خرید حتماً قیمت طلای ۱۸ عیار، هزینههای معامله، اعتبار فروشنده و امکان فروش مجدد را در کنار هم بررسی کنید.
