با افزایش هزینه‌های انرژی و اهمیت تأمین برق پایدار، بسیاری از خانه‌ها و کسب‌وکارها به دنبال راهکارهای مطمئن‌تری برای تولید برق هستند. در این میان، سیستم‌های خورشیدی به گزینه‌ای محبوب تبدیل شده‌اند؛ اما انتخاب درست تنها به خرید پنل خورشیدی محدود نمی‌شود. نوع سیستم باید متناسب با شرایط محل، میزان مصرف و هدف کاربر تعیین شود. دو نوع رایج در این حوزه، سیستم آنگرید (On-Grid) و آفگرید (Off-Grid) هستند که از نظر نحوه عملکرد، تجهیزات موردنیاز، هزینه و میزان وابستگی به شبکه برق با یکدیگر تفاوت دارند. در ادامه، به کمک تجربه شرکت پایاسک در حوزه انرژی خورشیدی، این دو سیستم را با هم مقایسه می‌کنیم.
سیستم خورشیدی آنگرید چیست؟
سیستم آنگرید یا متصل به شبکه، نوعی سیستم خورشیدی است که به شبکه برق شهری متصل می‌شود. پنل‌های خورشیدی در طول روز انرژی تابشی خورشید را به برق تبدیل می‌کنند و این برق توسط اینورتر به برق قابل استفاده برای تجهیزات تبدیل می‌شود.
در این سیستم، زمانی که میزان تولید برق خورشیدی بیشتر از مصرف باشد، بسته به نوع سیستم و مقررات محل نصب، امکان تزریق برق مازاد به شبکه وجود دارد. در زمان‌هایی که تولید پنل‌ها کافی نیست نیز برق موردنیاز می‌تواند از شبکه تأمین شود.
یکی از ویژگی‌های مهم سیستم آنگرید این است که معمولاً برای ذخیره انرژی به باتری نیاز ندارد. به همین دلیل هزینه اولیه و نیاز به نگهداری آن در مقایسه با سیستم‌های دارای باتری کمتر است.
سیستم خورشیدی آفگرید چیست؟
سیستم آفگرید یا مستقل از شبکه، برای مکان‌هایی طراحی شده است که دسترسی به شبکه برق وجود ندارد یا کاربر می‌خواهد وابستگی خود را به شبکه کاهش دهد. در این سیستم، برق تولیدشده توسط پنل‌های خورشیدی در باتری ذخیره می‌شود تا در زمان‌هایی مانند شب یا ساعات کم‌تابش نیز امکان استفاده از انرژی وجود داشته باشد.
اجزای اصلی یک سیستم آفگرید معمولاً شامل پنل خورشیدی، باتری، اینورتر و تجهیزات کنترلی است. ظرفیت این تجهیزات باید بر اساس میزان مصرف، ساعات موردنیاز برق و شرایط محل انتخاب شود. طراحی نادرست ظرفیت باتری یا پنل می‌تواند باعث کاهش عملکرد سیستم و افزایش هزینه‌های نگهداری شود.
تفاوت آنگرید و آفگرید چیست؟
مهم‌ترین تفاوت آنگرید و آفگرید در نحوه ارتباط آنها با شبکه برق و شیوه مدیریت انرژی است. سیستم آنگرید به شبکه برق متصل است، در حالی که سیستم آفگرید می‌تواند به صورت مستقل از شبکه فعالیت کند.تفاوت دیگر به باتری مربوط می‌شود. در سیستم‌های آنگرید معمولی، باتری جزء ضروری سیستم نیست؛ اما در سیستم آفگرید، باتری نقش مهمی در ذخیره انرژی و تأمین برق در زمان نبود تابش خورشید دارد.از نظر عملکرد هنگام قطعی برق نیز تفاوت مهمی وجود دارد. بسیاری از سیستم‌های آنگرید معمولی هنگام قطع شبکه به دلیل الزامات ایمنی، تولید برق را متوقف می‌کنند. در مقابل، یک سیستم آفگرید که به درستی طراحی شده باشد، می‌تواند با استفاده از انرژی ذخیره‌شده در باتری، برق موردنیاز مصرف‌کننده را تأمین کند.
مقایسه سیستم آنگرید و آفگرید؛ کدام بهتر است؟
نمی‌توان به صورت کلی گفت آنگرید بهتر از آفگرید است یا برعکس. انتخاب بین این دو سیستم به شرایط پروژه بستگی دارد. اگر محل موردنظر به شبکه برق دسترسی دارد و هدف اصلی کاهش مصرف برق شبکه یا کاهش هزینه‌های انرژی است، سیستم آنگرید می‌تواند گزینه مناسبی باشد.
در مقابل، اگر پروژه در منطقه‌ای خارج از پوشش شبکه برق قرار دارد یا تأمین برق مستقل اهمیت زیادی دارد، سیستم آفگرید انتخاب کاربردی‌تری خواهد بود. البته هزینه اولیه سیستم آفگرید به دلیل استفاده از باتری معمولاً بیشتر است و باتری نیز یک قطعه مصرفی محسوب می‌شود که در طول زمان نیاز به تعویض خواهد داشت.
آیا سیستم خورشیدی آنگرید هنگام قطعی برق کار می‌کند؟
یکی از پرسش‌های رایج درباره سیستم‌های آنگرید این است که آیا در زمان قطعی برق همچنان می‌توان از پنل‌ها استفاده کرد یا خیر. در سیستم‌های آنگرید استاندارد، هنگام قطع شبکه برق، اینورتر نیز برای جلوگیری از برگشت برق به شبکه، سیستم تولید را متوقف می‌کند. بنابراین صرف داشتن پنل خورشیدی به معنای داشتن برق اضطراری نیست.
برای تأمین برق در زمان قطعی شبکه، باید از راهکارهای ذخیره‌سازی انرژی یا سیستم‌های هیبریدی مناسب استفاده شود.
تفاوت سیستم خورشیدی آنگرید و آفگرید چیست؟
از نظر هزینه اولیه، سیستم آنگرید معمولاً اقتصادی‌تر است؛ زیرا در ساختار معمول آن نیازی به باتری‌های ذخیره‌ساز وجود ندارد. در سیستم آفگرید، علاوه بر پنل و اینورتر، باید ظرفیت مناسبی برای باتری در نظر گرفته شود که می‌تواند بخش قابل توجهی از هزینه کل پروژه را تشکیل دهد.
با این حال، مقایسه قیمت تنها بر اساس هزینه خرید تجهیزات منطقی نیست. میزان مصرف، طول عمر تجهیزات، هزینه نگهداری و هدف استفاده از سیستم نیز باید در محاسبات در نظر گرفته شود.
سیستم آنگرید بهتر است یا آفگرید؟
انتخاب نهایی باید بر اساس نیاز واقعی پروژه انجام شود. برای ساختمان‌های متصل به شبکه که هدف آنها کاهش مصرف برق و استفاده از انرژی خورشیدی است، آنگرید می‌تواند گزینه مناسبی باشد. برای ویلاها، باغ‌ها، مناطق دورافتاده و مکان‌هایی که دسترسی مطمئن به شبکه برق ندارند، آفگرید می‌تواند استقلال بیشتری ایجاد کند.
در نهایت، انتخاب بین آنگرید و آفگرید باید بر اساس میزان مصرف، شرایط محل و هدف شما از استفاده از انرژی خورشیدی انجام شود. پس از انتخاب سیستم مناسب، اجرای صحیح و اصولی آن نیز اهمیت زیادی دارد؛ به همین دلیل بهتر است برای نصب پکیج خورشیدی، طراحی و اجرای سیستم را به افراد متخصص بسپارید تا ظرفیت پنل، باتری و اینورتر متناسب با نیاز پروژه انتخاب و نصب شود.
