طرفداری | ژوئیه ۲۰۲۰، تاریکترین نقطه در تاریخ دپورتیوو لاکرونیا بود. آبیواناریپوشان پس از قرار گرفتن در رتبه نوزدهم سگوندا دیویسیون، برای نخستین بار در ۴۰ سال اخیر و دقیقاً ۲۰ سال پس از تنها قهرمانی تاریخیشان در لالیگا به دسته سوم اسپانیا سقوط کردند.
این سقوط بدون حاشیه هم نبود. بازی پایانی دپورتیوو به دلیل ابتلای چند بازیکن فوئنلابرادا به کووید-۱۹ به تعویق افتاد و پیروزی لوگو و آلباسته، سرنوشت لاکرونیا را پیش از آنکه حتی توپی را به حرکت درآورند، رقم زد. مدیران باشگاه معتقد بودند کل دیدارهای هفته پایانی باید بهطور همزمان برگزار میشد تا شرایط برابر حفظ شود، اما دادگاه حکمیت ورزش (CAS)، سازمان لالیگا و فدراسیون فوتبال اسپانیا تمامی فرجامخواهیهای آنها را رد کردند.
دپورتیوو پیشتر در سالهای ۲۰۱۱، ۲۰۱۴ و ۲۰۱۸ نیز تحت فشار بدهیهای کمرشکن از لالیگا سقوط کرده بود، اما این سقوط آخر، ضربهای مهلک بود که بازگشت سریع از آن غیرممکن به نظر میرسید. با این حال، بازسازی تدریجی و برنامهریزیشدهای آغاز شد؛ برنامهای متکی بر «دیپورتیویسمو» (واژهای که برای توصیف تعصب و وفاداری هواداران در ایالت گالیسیا به کار میرود) تا تیم را به سوی عصری هیجانانگیز سوق دهد.
امروز دپورتیوو نه تنها به لالیگا بازگشته، بلکه نشانههای اولیه حاکی از آن است که آنها میتوانند در پایان فصل برای سهمیه رقابتهای اروپایی بجنگند. «هرکولینوسها» (لقب دپورتیوو به معنی هرکولها) دوباره متولد شدهاند و ستارههای جدید تیم میکوشند جا پای اسطورههای پروژه فراموشنشدنی «سوپر دپور» بگذارند. بین سالهای ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۴، دپورتیوو یکی از قدرتهای اصلی فوتبال اسپانیا بود. با هدایت آرسنیو ایگلسیاس تیم پس از ۱۸ سال به لالیگا بازگشت. آنها در فصل ۹۵-۱۹۹۴ نایبقهرمان شدند (به شکلی دراماتیک و تنها به دلیل تفاضل گل قهرمانی را از دست دادند) و اولین جام معتبر خود یعنی کوپا دل ری را فتح کردند.
ستاره بیچونوچرای آن تیم ببتو، مهاجم برزیلی بود که در ۱۳۱ بازی ۸۶ گل به ثمر رساند. در کنار او چهرههایی چون فرانِ خلاق، مائورو سیلوای خستگیناپذیر در پست ۶، میروسلاو دوکیچ مدافع ششدانگ صرب و فرنسیسکو لیانو در درون دروازه میدرخشیدند. پس از بازنشستگی ایگلسیاس، جان توشاک ولزی سکان هدایت را به دست گرفت؛ او سوپرجام اسپانیا را فتح کرد و ستارههایی چون ریوالدو و نورالدین نیبت را خرید، اما در فوریه ۱۹۹۷ به دلیل اختلافات داخلی استعفا داد. کارلوس آلبرتو سیلوای برزیلی جانشین او شد و تیم را به رتبه سوم رساند، اما با جدایی ریوالدو به مقصد بارسلونا، فصل ۹۸-۱۹۹۷ به کابوس بدل شد؛ دپورتیوو به رتبه دوازدهم تنزل یافت و سیلوای برزیلی اخراج شد.
تصمیمی جسورانه برای نجات باشگاه نیاز بود. دپورتیوو خاویر ایرورتا را از رقیب سنتی خود، سلتاویگو، به خدمت گرفت؛ مربی هوشمندی که سلتا را به رقابتهای اروپایی رسانده بود و مجموعهای از ایدههای تاکتیکی جذاب داشت. ایرورتا به جانشین واقعی ایگلسیاس تبدیل شد. ایرورتا مربی سختگیر و دقیقی بود که بر انضباط دفاعی و کنترل میانه میدان تاکید داشت. او با خریدهای هوشمندانه چهرههایی چون دیگو تریستان، روی ماکای، خوان کارلوس والورون، خوان کاپدویلا و خورخه اندراده را به قهرمانان محبوب ریازور تبدیل کرد. او همچنین ستارههای موجود مانند نیبت و دژالمینیا را ارتقا داد تا دپورتیوو به یکی از ترسناکترین تیمهای قاره تبدیل شود.
ایرورتا در نخستین فصل حضورش (۹۹-۱۹۹۸) تیم را به رتبه ششم و سهمیه جام یوفا رساند و آرایش ۱-۳-۲-۴ را پایهگذاری کرد. در آستانه فصل ۰۰-۱۹۹۹، خریدهایی چون روی ماکای (۸.۶ میلیون یورو) و ویکتور سانچز (۷.۶ میلیون یورو) سطح بازی دپورتیوو را وارد فاز جدیدی کردند. در یکی از آزادترین و فشردهترین رقابتهای تاریخ لالیگا که بارسلونا، والنسیا، ساراگوسا و رئال مادرید همگی مدعی بودند دپورتیوو با پیروزی در روز پایانی مقابل اسپانیول، جام قهرمانی لالیگا را بالای سر برد. روی ماکایِ بیرحم با ۲۲ گل زده قهرمان اصلی تیم بود، دژالمینیا و سانچز در خط حمله درخشیدند، مائورو سیلوا و فلاویو کونسیسائو زوج بینظیری در میانه میدان ساختند و دوناتو در خط دفاع رهبری بینقص بود. ایرورتا پس از مسجل شدن قهرمانی گفت:
ما کار نیمهتمام تیم سال ۱۹۹۴ را به پایان رساندیم.
دپورتیوو لاکرونیا که پس از قهرمانی مایل به درجا زدن نبود، در تابستان همان سال با سرمایهگذاری ۴۰ میلیون یورویی دست به خریدهای بزرگی زد؛ بازیکنانی نظیر والرون، تریستان، آلدو دوچر، والتر پاندیانی، خوزه مولینا، کاپدویلا و امرسون راهی ریازور شدند. خاویر ایرورتا اگرچه در فصل ۰۱-۲۰۰۰ موفق به دفاع از عنوان قهرمانی نشد و پس از رئال مادرید در رتبه دوم قرار گرفت، اما تیمش را تا مرحله یکچهارم نهایی لیگ قهرمانان اروپا پیش برد.
این سناریو در فصل بعد نیز تکرار شد و دپور علاوه بر نایبقهرمانی و درخشش در اروپا، با شکست ۲ بر ۱ رئال مادرید در فینال کوپا دلری آن هم در سانتیاگو برنابئو، جشن ۱۰۰ سالگی کهکشانیها را خراب کرد و جام دیگری به ویترین افتخاراتش افزود. ایرورتا تیمی ساخته بود که هر سال شانس فتح بزرگترین جامها را داشت. پس از کسب مقام سوم لا لیگا در فصل ۰۳-۲۰۰۲، دپورتیوو تمام تمرکز خود را معطوف به فتح لیگ قهرمانان کرد. آنها باز هم به جمع هشت تیم برتر رسیدند و در راه رسیدن به نخستین نیمهنهایی تاریخ خود، به سد محکم میلان، مدافع عنوان قهرمانی خوردند که تا آن مرحله حتی یک گل هم دریافت نکرده بود.
روسونری با درخشش کاکا در بازی رفت در سنسیرو، دپور را ۴ بر ۱ در هم کوبید تا تقریباً همگان پرونده این مرحله را بستهشده بدانند. اما شاگردان ایرورتا در ورزشگاه لبریز از تماشاگر ریازور دست به معجزه زدند و پیش از پایان نیمه اول با گلهای پاندیانی، والرون و آلبرت لوکه، بازگشتی شکوهمند را رقم زدند. در نیمه دوم، فران، تعویض طلایی و باسابقه دپور، با شوتی که تغییر مسیر داد گل چهارم را به ثمر رساند تا دپورتیوو به نخستین تیم تاریخ مدرن لیگ قهرمانان تبدیل شود که شکست با اختلاف سه گل در بازی رفت را جبران میکند. این پیروزی نقطه عطف نسل طلایی دپور بود؛ ایرورتا پس از بازی گفت:
ما یک معجزه رقم زدیم... این یک نتیجه تاریخی است. ما قهرمان هستیم.
آندره آ پیرلو، هافبک میلان، بعدها در زندگینامه خود با اشاره به شدت فشار دپور نوشت:
چیزی که بیش از همه مرا شوکه کرد، دویدن بیامان آنها در بین دو نیمه بود. همه بدون استثنا میدویدند... آنها حتی در آن استراحت ۱۵ دقیقهای که برای نفس تازه کردن است هم آرام و قرار نداشتند.
با این حال، ماجراجویی دپورتیوو در مرحله نیمهنهایی با شکست ۱ بر صفر در مجموع دو بازی رفت و برگشت مقابل پورتوی ژوزه مورینیو و با تکگل پنالتی درلی به پایان رسید. ایرورتا این باخت را ناشی از بدشانسی و تقدیر دانست؛ ادعایی که با قهرمانی پورتو در فینال مقابل موناکو ثابت شد.
تماشای بازیهای دپورتیوو در آن روزها لذتبخش بود؛ والرون جادوگری بود که در زمین خرامان حرکت میکرد و با پاسهای خطشکنش هر دفاعی را از هم میپاشید. تریستان با ژست و غرور یک ماتادور بازی میکرد، ماکای مظهر کارایی و گلزنی بود و سیلوا بسان ستونی استوار، فضا را برای تاختوتاز هجومگران فراهم میکرد. دژالمینیا نیز پیش از سپردن جایش به والرون، با تکنیک ناب و بازیسازی تهاجمیاش، کابوس مدافعان حریف بود.
اما هر دوران طلایی روزی به پایان میرسد. تیم پا بهسنگذاشته ایرورتا در فصل ۰۵-۲۰۰۴ نتوانست استانداردهای بالا را حفظ کند؛ سقوط به رتبه هشتم لالیگا و حذف در مرحله گروهی لیگ قهرمانان، گواه این مدعا بود. خوزه مولینا، دروازهبان وقت تیم، با اعتراف به بنبست تاکتیکی گفت:
مانند یک زوج قدیمی، روزمرگی و تکرار در حال نابود کردن ماست.
ایرورتا نیز با درک پایان این دوره، در پایان فصل استعفا داد و گفت:
هم برای باشگاه و هم برای من، زمان تغییر فرا رسیده است.
اما آغاز دوباره، هرگز به معنای احیا نبود. با تنزل دپور و قطع درآمدهای اروپایی، آگوستو سزار لندویرو، رئیس باشگاه، سالها با وامهای سنگین بانکی هزینهها را تأمین کرد و برای کاهش بحران مالی، ستارههای تیم یکی پس از دیگری فروخته شدند. در نهایت، دپورتیوو در سال ۲۰۱۳ با ۱۵۶ میلیون یورو بدهی اعلام ورشکستگی کرد تا دوران ۱۰ ساله سقوط و صعودهای متوالی آغاز شود.
پس از سقوط به سطح سوم اسپانیا در سال ۲۰۲۰ که ۱۰۲ تیم در قالب ۵ لیگ منطقهای در آن حضور داشتند، انتظار میرفت دپورتیوو بلافاصله بازگردد. اما آنها دو سال در این بنبست گرفتار شدند و در دو فصل متوالی شانس صعود در پلیآف را از دست دادند. نقطه عطف باشگاه با تصاحب آن توسط آبانکا، غول بانکی منطقه گالیسیا، رقم خورد. مالکان جدید با تبدیل بدهیها به سهام و افزایش سرمایه استراتژیک، بحران مالی را مدیریت کردند. سپس در ژوئیه ۲۰۲۳، ایمانول ایدیاکز، سرمربی سابق ساراگوسا و لگانس، سکان هدایت تیم را بر عهده گرفت و روند صعود آغاز شد.
ایدیاکز در نخستین فصل، دپور را به مقام قهرمانی «پریمریا فدراسیون» رساند و پس از شکست بارسلونای B در هفته پایانی با ضربه آزاد تماشایی لوکاس پرز، مهاجم سابق آرسنال، در صدر گروه اول قرار گرفت. فصل بعدی در سگوندا دیویژن با فراز و نشیب همراه بود، اما تثبیت در میانههای جدول، بستر را برای صعود نهایی فراهم ساخت. تغییرات نیمکت ادامه یافت و اسکار گیلسانز جایگزین ایدیاکز شد، تا اینکه تابستان گذشته آنتونیو هیدالگو با قراردادی یکساله هدایت تیم را پذیرفت. هیدالگو، فارغالتحصیل آکادمی لاماسیا و بازیکن سابق تنریف و مالاگا، تعادل فوقالعادهای میان واقعگرایی ساختاری و آزادی هجومی ایجاد کرد و دپور را به یک ماشین پرس سنگین تبدیل ساخت.
دپورتیوو در فصل ۲۶-۲۰۲۵ پس از راسینگ سانتاندر در رتبه دوم سگوندا دیویژن قرار گرفت و صعود خود را با پیروزی ۲ بر صفر مقابل رئال وایادولید و دابل بیل انسونگو، مهاجم کامرونی، قطعی کرد. جشن و سرور شهر آکرونیا را فرا گرفت، اما حس غالب، آسودگی خاطر پس از سالها رنج بود. ماسیمو بناسی، مدیرعامل دپور، به گاتزتا دلو اسپورت گفت:
من سه سال از این هشت سال سخت را اینجا بودم. هدف ما لالیگا بود که محقق شد. وقتی اینجایید، میفهمید لالیگا چقدر برای این شهر حیاتی است. فشاری مثبت اما ملموس حس میشد؛ هر روزِ دور از لالیگا، حس یک کمبود بزرگ را داشت.
دپورتیوو برای ماندگاری در سطح اول فوتبال اسپانیا، استراتژی بلندپروازانهای در بازار تابستانی پیاده کرد و به سراغ ترکیب ستارههای باتجربه و استعدادهای جوان دارای بند آزادکننده رفت. آنها ۱۰ بازیکن جدید را تنها با هزینه ۲۵ میلیون یورو جذب کردند که بیشترین سهم آن صرف خرید لئوناردو رومان ریکلمه، دروازهبان مایورکا (۹ میلیون یورو) شد. جذب جوناتان اسپ ینسن از بایرن مونیخ و لورنزو آماتوچی از فیورنتینا (هر کدام ۶ میلیون یورو) و صید بزرگ پیر امریک اوبامیانگ از مارسی تنها با ۱.۵ میلیون یورو، خریدهای درخشان دپور بودند. اوبامیانگ ۳۷ ساله اگرچه از دوران اوج فاصله دارد، اما با به ثمر رساندن ۱۰ گل در فصل گذشته لوشامپیونه نشان داد چارچوبشناسیاش کماکان دستنخورده است.
آداما ترائوره نیز پس از جدایی از وستهم به عنوان بازیکن آزاد اضافه شد. در روز پایانی نقلوانتقالات نیز خوزه ماریا خیمنز، آنجلینیو و مارک کاسادو به صورت قرضی به تیم پیوستند. بند خرید کاسادو، هافبک بارسلونا، فعال است و او با اخلاق کاری بالا و ریتمدهی به بازی، پتانسیل تبدیل شدن به کلیدیترین مهره تیم را دارد. هیدالگو با ابراز رضایت از عملکرد باشگاه در نقلوانتقالات، بر حفظ هویت تیم تأکید کرد:
حضور بازیکنانی مثل اوبامیانگ و آداما ترائوره پروفایل فنی تیم را ارتقا میدهد، اما شاکله اصلی تیمی که ما را به لالیگا رساند تغییر نمیکند. ما روی تجربه بالای رهبرانی مثل اوبامیانگ و خیمنز حساب ویژهای باز کردهایم تا جوانان را در این مسیر هدایت کنند.
خیمنز شروع امیدبخشی داشته، اما به دلیل پیوستن دیرهنگام تنها در سه بازی به میدان رفته است. در مقابل، اوبامیانگ با آمادگی خیرهکننده خود یاد روزهای اوجش را زنده کرده است. دپورتیوو با ثبت رکورد شکستناپذیری در ۵ هفته ابتدایی لالیگا، کسب سه تساوی مقابل الچه، مالاگا و ختافه، و دو پیروزی تماشایی برابر والنسیا و ویارئال، و پیش از متحمل شدن نخستین باخت مقابل سویا، لقب «سوپر دپور ۲.۰» را از سوی رسانهها دریافت کرد.
اوبامیانگ عملکرد فوقالعادهای داشته و به نخستین بازیکن پس از زلاتان ابراهیموویچ (فصل ۱۰-۲۰۰۹ در بارسلونا) تبدیل شد که در هر ۵ هفته ابتدایی لالیگا گلزنی میکند. شاهکار او در برابر ویارئال بود؛ جایی که پس از دادن دو پاس گل به لوئیس می کروز و زکریا الداخشوری، در دقیقه ۸۹ گل سوم و پیروزیبخش تیمش را در المادریگال به ثمر رساند. هیدالگو درباره اوبامیانگ گفت:
کاری که او انجام میدهد شگفتانگیز است. او حتی یک جلسه تمرینی را از دست نمیدهد و بیش از همه تلاش میکند. او یک استعداد ناب است.
دپور هماکنون در رتبه هفتم جدول قرار دارد و در صورت تداوم فرم اوبامیانگ، شانس بالایی برای ماندن در نیمه بالای جدول دارد. کروز همچنان مغز متفکر تیم است، آماتوچی بر میانه زمین مسلط شده و رومان درون دروازه کاملاً مطمئن نشان میدهد. کاسادو نیز مانند خیمنز در نخستین بازیهای خود درخشان ظاهر شده است.
هواداران در تابستان با رایگیری رسمی، نام تیم را از شکل اسپانیایی (La Coruña) به نسخه گالیسیایی (A Coruña) تغییر دادند، اما بازیکنان جدید همان ارزشها و تعصبی را زنده کردهاند که در دهه ۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ باشگاه را به اوج رساند. هیدالگو در پایان اشاره کرد:
ما هر هفته با آگاهی از سختی مسیر و با تواضع کامل وارد زمین میشویم. میدانیم فصل بسیار طولانی است و باید پاها را روی زمین نگه داریم، اما با اعتمادبهنفس بالا بازی میکنیم.